Tháp Eiffel là một trong những công trình nổi tiếng nhất thế giới, nhưng điều làm nên vẻ đặc biệt của công trình này không chỉ nằm ở vẻ đẹp hay chiều cao ấn tượng. Được xây dựng từ hơn 18.000 bộ phận kim loại, sử dụng khoảng 2,5 triệu đinh tán và tháp thay đổi bóng hình, chiếu sáng mỗi giờ khi trời tối, Tháp Eiffel đại diện cho tinh thần kỹ thuật, sự dũng cảm và nỗ lực sáng tạo của con người trong cuộc cách mạng công nghiệp.
Nếu tìm hiểu từ khóa “Tháp Eiffel có gì đặc biệt”, chúng ta sẽ bắt gặp một công trình vừa mang tính biểu tượng nghệ thuật, vừa có giá trị lịch sử và khoa học. Tháp từng được xem là quá lớn, quá xấu và không phù hợp với vẻ đẹp cổ điển của Paris. Ngày nay, nó lại trở thành hình ảnh đầu tiên của thành phố này trong tâm trí của hàng triệu người. Sự chuyển biến ấy khiến Tháp Eiffel trở nên đặc biệt hơn bất cỳ công trình kiến trúc nào khác.
Có thể bạn quan tâm: Số Taxi Thanh Hà, Hải Dương: Hướng Dẫn Chọn Và Gọi Xe Nhanh Chóng, An Toàn
Tháp Eiffel được xây dựng để kỷ niệm điều gì?
Tháp Eiffel được xây dựng phục vụ Hội chợ Thế giới năm 1889, với tên gọi chính thức là Expo 1889. Hội chợ lần này được tổ chức để kỷ niệm trăm năm Cách mạng Pháp, xảy ra vào năm 1789. Thời điểm đó, Paris muốn giới thiệu một thành phố hiện đại, giàu sức sống và khoa học trước thế giới, thay vì chỉ mang vẻ đẹp của các công trình cung điện, nhà thờ và phong cách kiến trúc thời Trung cổ.
Bốn chân tháp nằm trên khu vực rộng lớn, trải dài từ phía chân tháp phía Nam tới phía chân tháp phía Bắc. Dưới những chân tháp ấy hiện nay có công viên Champ de Mars, còn phía đối diện bên kia sông Seine là Cầu tháp và khu Esplanade du Trocadéro. Nhờ cách bố trí này, từ nhiều góc độ, người ta đều có thể nhìn thấy toàn bộ công trình.
Ý tưởng thiết kế ban đầu thuộc về kỹ sư Maurice Koechlin và kiến trúc sư Stephen Sauvestre. Công ty của kỹ sư Gustave Eiffel sau đó tiếp quản phần thiết kế cơ khí, tính toán kết cấu và chỉ huy việc xây dựng. Nhiều người nhầm rằng Gustave Eiffel là người trực tiếp thiết kế toàn bộ Tháp Eiffel từ đầu đến cuối. Thực tế, đóng vai trò cốt lõi của dự án là ông cùng cộng sự Maurice Koechlin và Stephen Sauvestre.
Có thể bạn quan tâm: Ga Sài Gòn Nằm Ở Đâu? Hướng Dẫn Vị Trí Và Cách Di Chuyển
Quá trình xây dựng nhanh đến mức đáng kinh ngạc
Tháp Eiffel được khởi công vào ngày 28 tháng 1 năm 1887 và hoàn thành vào ngày 31 tháng 3 năm 1889. Tính từ thời điểm bắt đầu cho đến khi công trình được dựng lên, quá trình xây dựng chỉ kéo dài khoảng hai năm, hai tháng và năm ngày.
Một công trình cao khoảng 330 mét mà thời kỳ ấy có thể hoàn thành nhanh như vậy là điều cực kỳ ấn tượng. Chưa có máy tính, phần mềm mô phỏng kỹ thuật hiện đại hay thiết bị định vị chính xác như ngày nay. Các kỹ sư phải tính toán từng bộ phận bằng điều kiện cơ bản, sử dụng bản vẽ kỹ thuật, kiểm tra mẫu vật tại hiện trường và tổ chức lao động với quy trình gần như dây chuyền.
Người lao động được chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm thực hiện một phần cấu kiện theo sẵn những khuôn mẫu và bản vẽ chi tiết. Các bộ khung thép được chuẩn bị tại xưởng rồi vận chuyển ra vị trí lắp ráp. Quá trình sử dụng sắt thay cho bê tông và đá chịu tải cho thấy khả năng ứng dụng công nghệ mới. Đây là công trình bằng sắt lớn nhất thế giới vào thời điểm nó ra đời.
Tháp cũng sử dụng khoảng 18.038 bộ phận kim loại riêng biệt, khoảng 2,5 triệu chiếc đinh tán và khoảng 7.300 tấn sắt. Những con số ấy giúp giải thích vì sao Tháp Eiffel không đơn giản chỉ là một khung sắt được ghép lại. Từng thanh kim loại đều có vai trò riêng trong việc chịu lực, chống gió và bảo đảm độ bền của toàn bộ công trình.
Có thể bạn quan tâm: Sơ Đồ Đền Bà Chúa Kho: Cẩm Nang Tham Quan, Lịch Trình Và Những Điều Cần Biết
Cấu trúc khung sắt có khả năng chống chịu lực gió
Một trong những điều đặc biệt nhất của Tháp Eiffel là khung sắt bên trong và bên ngoài tháp. Nhìn từ xa, công trình có vẻ mỏng manh, nhưng thực tế toàn bộ cấu trúc được thiết kế để đối phó với gió mạnh, thay đổi nhiệt độ và tải trọng của người, phương tiện cùng thiết bị bên trong.
Tháp có bốn chân lớn. Mỗi chân được đỡ bởi một khối nền bê tông riêng. Đây là thách thức lớn bởi tháp nằm gần sông Seine, nơi đất đá và lớp nước ngầm ảnh hưởng đến độ ổn định của nền móng. Các kỹ sư phải đào sâu, xây trụ bê tông, xử lý nước và bảo đảm mỗi chân đều chịu lực đều.
Bốn chân tháp được nối với nhau bằng những vòng cung lớn. Các thanh sắt kết nối chéo giúp chia đều lực gió và lực nén xuống nền. Thiết kế này được kiểm chứng nhiều lần trong những cơn bão. Thay vì để toàn bộ lực tập trung vào một phần, cấu trúc phân bổ tải theo nhiều hướng.
Đặc biệt, mỗi bước khi leo cao hơn, chân tháp gần như thu hẹp lại, nhưng các cấu kiện vẫn được bố trí để lực truyền xuống bốn chân. Cấu trúc tiến gần ra phía giữa bằng những đường cong thay vì chỉ thẳng lên trên. Kết quả là Tháp Eiffel trông thanh mảnh nhưng vẫn vững chãi.
Tháp Eiffel từng là công trình cao nhất thế giới
Chiều cao ban đầu của Tháp Eiffel vào khoảng 300 mét. Đến thời điểm khai mạc, đây là công trình nhân tạo cao nhất thế giới. Tháp giữ vị trí này trong 41 năm, cho đến khi Tòa nhà Chrysler ở thành phố New York hoàn thành vào năm 1930.
Sau này, chiều cao của tháp được điều chỉnh nhiều lần do việc bổ sung hoặc thay đổi hệ thống ăn-ten và thiết bị truyền tín hiệu. Chiều cao hiện nay của Tháp Eiffel là 330 mét, tính cả các ống ăn-ten trên đỉnh. Vì vậy, khi nhìn toàn bộ công trình từ mặt đất, người ta thường cảm nhận đỉnh tháp cao hơn con số 300 mét quen thuộc.
Việc thay đổi chiều cao cũng là lý do Tháp Eiffel không hoàn toàn giống những bản vẽ ban đầu. Đây không phải công trình bị “phá hủy” khi thêm ăn-ten. Ngược lại, khả năng thích nghi với công nghệ mới chính là một trong những phẩm chất nổi bật của công trình.
Ba tầng quan sát mang đến những trải nghiệm khác nhau
Tháp Eiffel có ba khu vực quan sát chính: tầng một, tầng hai và đỉnh tháp.
Tầng một nằm ở độ cao khoảng 57 mét. Tại đây, du khách có thể nhìn thấy phần lớn khu vực Champ de Mars, sông Seine và một góc rộng của trung tâm Paris. Tầng một thường đông vui vì có thể đặt vé và tìm hiểu lịch sử của công trình.
Tầng hai nằm ở độ cao khoảng 115 mét. Đây là nơi nhiều du khách chọn dừng lại bởi có tầm nhìn cân bằng giữa vẻ đẹp của thành phố và cảm giác chiều cao. Du khách có thể thấy các tòa nhà lớn, công viên, những con đường chạy xuyên qua trung tâm và nhiều địa danh nổi tiếng của Paris. Nếu thời tiết tốt, từ đây thường nhìn thấy cả tháp xa của Nhà thờ Đức Bà.
Đỉnh tháp nằm ở độ cao khoảng 276 mét, riêng các thiết bị và ăn-ten có thể đưa tổng chiều cao lên 330 mét. Từ đỉnh, du khách được ngắm toàn cảnh Paris trong một tầm nhìn rất rộng. Trời trong có thể nhìn thấy nhiều khu dân cư, công viên và cả vùng ngoại ô. Trời đục, không khí và tầng mây có thể tạo nên một cảnh tượng rất khác.
Mỗi tầng mang lại một cảm xúc khác nhau. Tầng một cho phép du khách hiểu rõ hình khối của tháp. Tầng hai tạo cảm giác chinh phục. Còn đỉnh tháp mang đến ấn tượng mạnh mẽ nhờ gần như có thể chạm vào bầu trời Paris.
Hơn 1.600 bậc thang tạo nên “cuộc chinh phục” đặc biệt
Tháp Eiffel có khoảng 1.665 bậc thang để đi từ mặt đất lên đỉnh, tính cả các đoạn thang trước khi bước vào hệ thống thang máy hoặc khu vực cần sử dụng thang máy riêng. Tùy cách tính vào từng giai đoạn, con số có thể được trình bày khác nhau, nhưng con số khoảng 1.600 bậc thường xuất hiện trong các thông tin về tháp.
Đối với nhiều du khách, việc leo thang từ tầng hai lên đỉnh là một trải nghiệm đáng nhớ. Càng lên cao, gió càng mạnh và tiếng độ bên ngoài càng rõ. Bạn có thể nghe tiếng xe cộ, tiếng chim hoặc tiếng thành phố vọng xuống từ độ cao lớn.
Có người chọn thang máy vì muốn tiết kiệm thời gian và sức lực. Người khác chọn thang bộ để tận hưởng cấu trúc bên trong tháp. Khi leo qua những lớp khung sắt, họ nhìn thấy những mối nối, mặt sàn và kết cấu mà nếu chỉ đứng bên ngoài rất khó quan sát.
Các đoạn thang giữa tầng và đỉnh cũng thay đổi theo thiết kế của từng giai đoạn. Một số khu vực có hành lang kín, một số khác có cửa sổ nhỏ để du khách nhìn ra ngoài. Trải nghiệm leo thang vì thế không giống leo cầu thang trong một tòa nhà thông thường.
Hệ thống thang máy là một thành tựu phức tạp
Ngoài các bậc thang, Tháp Eiffel sử dụng nhiều hệ thống thang máy phục vụ du khách. Việc vận chuyển người lên tầng hai và lên đỉnh là bài toán khó hơn nhiều so với một tòa nhà bình thường. Độ nghiêng của tháp thay đổi theo chiều cao, trọng tâm luôn vận hành trong quá trình di chuyển và độ cao lớn khiến mọi sai số đều có thể ảnh hưởng đến an toàn.
Những thang máy ban đầu gồm thang máy chạy theo chiều dọc, thang máy hình chữ nhật nằm ngang và thang máy bánh răng đưa du khách từ tầng một lên tầng hai. Trong quá trình lịch sử, các thiết bị này được cải tạo và thay thế nhiều lần để phù hợp với nhu cầu ngày càng cao.
Một sự thật thú vị là cả thang máy và cầu thang đều được sử dụng theo những cách khác nhau. Trong một số giai đoạn, thang máy được bố trí để đưa người lên mặt bằng quan sát, trong khi cầu thang phục vụ việc di chuyển giữa các tầng hoặc đến những vị trí mà thang máy không thể tới.
Sự phức tạp của hệ thống thang máy cũng góp phần tạo nên cảm giác Tháp Eiffel giống một cỗ máy khổng lồ hơn là một công trình kiến trúc tĩnh.
Một phòng thí nghiệm khoa học ẩn bên trong
Một khía cạnh ít được nói đến của Tháp Eiffel là vai trò phòng thí nghiệm khoa học. Trong những năm đầu hoạt động, các nhà khoa học sử dụng chiều cao của tháp để nghiên cứu khí hậu, điện từ, ánh sáng, vật lý và đặc biệt là truyền tín hiệu vô tuyến.
Độ cao 300 mét giúp thiết bị thu và phát sóng có phạm vi rộng hơn. Năm 1898, kỹ sư Eugène Ducretet đã thực hiện những thử nghiệm truyền tín hiệu vô tuyến giữa Tháp Eiffel và các địa điểm xa, góp phần mở ra hướng ứng dụng của công nghệ vô tuyến.
Tháp từng trở thành một trong những trạm phát sóng quan trọng ở Paris. Các ăng-ten được bổ sung dần theo nhu cầu. Vì vậy, Tháp Eiffel không chỉ là biểu tượng du lịch mà còn là công trình thực sự tham gia vào sự phát triển của khoa học hiện đại.
Việc du khách có thể đứng bên cạnh những ống kim loại từng giúp truyền thông tin cho thành phố tạo nên sự kết nối thú vị giữa kỷ thuật, lịch sử và trải nghiệm tham quan.
Tháp Eiffel suýt bị phá bỏ
Do giá trị xây dựng quá lớn, ban đầu giấy phép của Tháp Eiffel chỉ kéo dài 20 năm. Theo kế hoạch ban đầu, công trình sẽ tồn tại đến năm 1909 rồi bị tháo dỡ. Nhiều người thậm chí mong công trình này không tồn tại vì cho rằng một khối sắt khổng lồ làm mất vẻ đẹp cổ điển của Paris.
Để có thể tháo dỡ, các chuyên gia còn phải cân nhắc việc di dời hoặc tái sử dụng phần lớn số thép. Tuy nhiên, giá trị của Tháp Eiffel đã thay đổi hoàn toàn khi nó được sử dụng làm cột phát sóng vô tuyến. Việc phát thanh, truyền tín hiệu và các ứng dụng liên lạc khiến việc phá bỏ tháp trở thành lựa chọn không khả thi.
Trong Thế chiến thứ nhất, tháp tiếp tục được dùng để truyền thông tin. Nhờ khả năng liên lạc quan trọng, Tháp Eiffel đã được giữ lại sau thời hạn dự kiến. Đó là bước ngoặt lịch sử lớn: công trình từng bị chê là “quá lớn, quá xấu và quá tốn kém” đã trở thành biểu tượng không thể thay thế.
Tháp Eiffel từng gây tranh cãi gay gắt
Khi mới ra mắt, Tháp Eiffel không được mọi người ủng hộ. Nhiều nghệ sĩ, trí thức và nhà văn Pháp cho rằng công trình quá lớn, có màu sắc nặng nề và phá vỡ hình ảnh thanh lịch của thủ đô. Có người chỉ ra rằng tháp che khuất các tòa nhà lịch sử, làm mất cảnh quan trên tầm nhìn từ các công trình cổ.
Một số kiến trúc sư nổi tiếng cũng bất bình trước thiết kế mới. Tháp bị xem là sản phẩm của sự cơ giới hóa và là một sự xúc phạm đối với vẻ đẹp truyền thống. Trước bối cảnh ấy, thời kỳ của các tòa nhà thép, nhà máy và cầu thép còn chưa được xã hội chấp nhận rộng rãi.
Tuy nhiên, khi Hội chợ Thế giới kết thúc và tháp còn lại trên khu vực Champ de Mars, công chúng dần nhận ra vẻ đẹp riêng của nó. Dần dần, Tháp Eiffel được xem là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Sự phản kháng ban đầu ấy cũng giúp công trình trở nên đặc biệt hơn: nó không chỉ thành công về mặt kỹ thuật mà còn phải giành được sự yêu mến của người dân.
Có thể bạn quan tâm: The Carnival In Rio De Janeiro: Nhịp Điệu Sống Của Thành Phố Samba
Ánh sáng ban đêm làm thay đổi vẻ đẹp của Tháp Eiffel
Một trong những trải nghiệm nổi tiếng nhất của Tháp Eiffel là cảnh tháp sáng rực trong đêm. Công trình sử dụng khoảng 20.000 đèn LED để làm nổi bật toàn bộ khung sắt. Ánh sáng chạy dọc theo cấu trúc, khiến Tháp trông như một tác phẩm điêu khắc bằng ánh sáng.
Trong mỗi giờ sau khi trời tối, ánh sáng lấp loá kéo dài khoảng năm giây, tạo nên hiệu ứng đặc biệt. Ánh sáng thay đổi dần theo chiều dài và hình khối tháp, từ bốn chân lớn cho đến các tầng và đỉnh. Chính vì vậy, dù đã nhìn Tháp Eiffel nhiều lần, nhiều du khách vẫn cảm thấy mỗi lần ngắm phía sáng là một trải nghiệm khác nhau.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống ánh sáng phải bảo đảm không làm ảnh hưởng đến an toàn của du khách và không gây ô nhiễm quá mức cho khu vực xung quanh. Việc sử dụng đèn tiết kiệm điện cũng phù hợp với xu hướng bảo vệ môi trường của các thành phố lớn.
Ánh sáng hiện đại không chỉ nhằm trang trí. Nó còn làm nổi bật các đường nét cấu trúc mà kiến trúc sư thiết kế ban đầu. Về nghĩa thẩm mỹ, Tháp Eiffel đã trở thành một tác phẩm nghệ thuật ba chiều có thể được nhìn vào ban ngày lẫn ban đêm.
Quần thể bảo tồn của Tháp Eiffel được UNESCO công nhận
Năm 1991, Tháp Eiffel cùng khu vực ven bờ sông Seine của Paris được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc đưa vào danh sách Di sản Thế giới. Danh tiếng này không chỉ dành riêng cho tháp mà còn bao gồm những công trình lịch sử quan trọng nằm dọc hai bờ sông.
Để được bảo tồn đúng nghĩa, công trình phải duy trì cả giá trị kiến trúc, lịch sử và phong cảnh. Điều này đặt ra nhiều thách thức bởi Tháp Eiffel luôn phải chịu tác động của thời tiết, ô nhiễm, gió, biến đổi nhiệt độ và khối lượng du khách lớn.
Việc sửa chữa tháp không chỉ là thay một vài chi tiết hư hỏng. Các bộ phận phải được kiểm tra, bảo vệ khỏi gỉ sét, duy trì độ chính xác của hệ thống thang máy và giữ cho cả công trình an toàn khi có gió mạnh.
Công trình được sơn lại như thế nào?
Tháp Eiffel được sơn để bảo vệ sắt khỏi ăn mòn và hư hỏng do điều kiện thời tiết. Người ta thường nói rằng tháp được sơn lại toàn bộ khoảng bảy năm một lần. Trên thực tế, việc bảo trì sơn diễn ra liên tục: các chuyên gia kiểm tra từng khu vực, sửa những vết trầy, bong tróc hoặc thay đổi màu.
Mỗi màu sơn không tồn tại vô hạn. Trước khi màu mới được sử dụng, các chuyên gia phải phân tích màu cũ và điều chỉnh theo đặc điểm ánh sáng, khí hậu và thị lực. Vì thế, việc chọn màu sơn cho Tháp Eiffel cũng là một phần công tác thẩm mỹ, kỹ thuật và nghiên cứu lịch sử.
Quy trình bảo trì cần sự chính xác vì mỗi thanh sắt đều có vị trí riêng. Nếu chỉ thay toàn bộ bằng một màu mới mà không nghiên cứu kỹ, công trình có thể mất đi tính xác thực so với lịch sử.
Công việc bảo trì diễn ra ở chiều cao lớn, trong điều kiện gió và thời tiết thay đổi. Đây là minh chứng cho thấy việc xây dựng một công trình chỉ là bước đầu; giữ cho nó tồn tại qua nhiều thế hệ mới là thách thức thực sự.
Trải nghiệm bên trong khung sắt khác biệt hoàn toàn
Phần lớn du khách nhìn Tháp Eiffel từ bên ngoài và cho rằng đó là toàn bộ trải nghiệm. Tuy nhiên, bên trong công trình còn có những chi tiết vô cùng thú vị.
Du khách có thể quan sát các thanh sắt, mối nối và cấu trúc chịu lực. Những lớp bậc thang xếp chồng tạo cảm giác khác với cầu thang thông thường. Từ bên trong, bạn có thể hiểu rõ hơn về cách lực được phân bổ, tại sao khung sắt lại được bố trí chéo và vì sao mỗi phần của tháp phải có hình dáng khác nhau.
Ở tầng một còn có không gian trưng bày về quá trình thiết kế, xây dựng và vận hành tháp. Khi đọc về lịch sử, du khách nhận ra Tháp từng là công trình gây tranh luận. Một tòa nhà chỉ có thể được xem là biểu tượng khi người ta chấp nhận những điểm mạnh và điểm yếu của nó. Tháp Eiffel từng bị chê về kích thước, màu sắc và lối kiến trúc, nhưng vẫn trở thành biểu tượng nhờ giá trị kỹ thuật và ý nghĩa lịch sử.
Đó cũng là lý do tháp mang tính giáo dục. Người xem không chỉ biết tháp đẹp mà còn hiểu được sự ra đời của kỹ thuật thép hiện đại, tầm quan trọng của thiết kế chống gió và bài học về cách một công trình thay đổi cách nhìn của cả xã hội.
Tháp Eiffel ảnh hưởng đến những công trình nào?
Tháp Eiffel là nguồn cảm hứng cho nhiều công trình kiến trúc trên thế giới. Nhiều tháp truyền thông và công trình biểu tượng đã lấy Tháp Eiffel làm hình mẫu, dù mỗi công trình có vật liệu, chức năng và phong cách riêng.
Tokyo Tower ở Nhật Bản là một ví dụ nổi tiếng. Công trình này ra đời sau khi nhiều công ty Nhật cần một sóng truyền thanh mạnh tại thành phố. Thiết kế của Tokyo Tower sử dụng lối gọn nhẹ tương tự Tháp Eiffel nhưng có chiều cao và công năng riêng. Có những bản sao hoặc công trình lấy cảm hứng trực tiếp từ hình khối tháp, trong khi một số chỉ kế thừa ý tưởng sử dụng khung thép để xây dựng công trình cao.
Tháp Eiffel cũng ảnh hưởng đến nhận thức về công trình cao tầng hiện đại. Trước đây, các tòa nhà cao thường dựa vào tường gạch hoặc khung bê tông. Tháp chứng minh rằng một cấu trúc mỏng, có tính linh hoạt và được tính toán kỹ có thể vượt qua giới hạn chiều cao.
Tháp Nagoya cũng được xây theo cùng nguyên lý cấu trúc khung thép và chịu lực tốt. Những công trình như vậy giúp phát tán tư tưởng kiến trúc của Tháp Eiffel ra khỏi Paris, nhưng đồng thời cho thấy mỗi tháp có đặc thù khác nhau.
Ý nghĩa của Tháp Eiffel đối với người dân Pháp
Đối với nhiều người, Tháp Eiffel đơn giản là biểu tượng du lịch của Paris. Nhưng với người dân Pháp, công trình còn mang nhiều lớp nghĩa. Đây là bằng chứng cho tinh thần kỹ thuật và khả năng sáng tạo của nước Pháp trong thế kỷ XIX.
Tháp cũng gắn với lịch sử chính trị và xã hội của Paris. Nó từng bị phản đối, suýt bị phá bỏ, từng đóng vai trò trong chiến tranh và từng trở thành một phần quan trọng của đời sống hiện đại. Nhờ đó, Tháp không chỉ đại diện cho vẻ đẹp vĩnh cửu mà còn gắn với sự thay đổi không ngừng của thành phố.
Hình ảnh tháp xuất hiện trên áo phông, túi du lịch, tem bưu chính, phim ảnh và quảng cáo. Trong mỗi bối cảnh, nó đều tạo cảm giác quen thuộc. Có thể nói Tháp Eiffel đã trở thành một loại “ngôn ngữ hình ảnh” để nhận diện nước Pháp.
Điều đặc biệt là công trình vẫn được yêu thích dù ngày càng có nhiều tòa nhà cao hơn, công nghệ hiện đại hơn và các điểm đến mới. Tháp Eiffel không cố trở thành công trình cao nhất hay hiện đại nhất. Sức hút của nó nằm ở sự độc đáo không thể sao chép.
Du khách nên chuẩn bị như thế nào khi tham quan?
Tháp Eiffel nằm ở vị trí thuận tiện trong khu vực trung tâm Paris, gần nhiều ga tàu điện ngầm và các địa điểm nổi tiếng. Du khách nên kiểm tra lịch mở cửa, thông tin vé và các quy định về mang theo hành lý trước khi đến.
Nếu muốn tiết kiệm thời gian và kiểm soát chi phí, có thể mua vé trực tuyến và chọn khung giờ phù hợp. Nếu chỉ muốn nhìn bên ngoài, chuyến đi dọc theo công viên Champ de Mars hoặc bờ sông Seine vẫn cho trải nghiệm rất đẹp.
Để lên đỉnh tháp, du khách nên cân nhắc thời tiết, mức độ sức lực và khả năng chịu độ cao. Thang máy giúp đi lên nhanh hơn, còn thang bộ thú vị hơn cho những ai muốn khám phá cấu trúc bên trong. Trước khi leo, cần giữ điện thoại và các vật dụng cá nhân an toàn khi đi trên bậc thang.
Khu vực xung quanh tháp cũng có nhiều nhà hàng, quán cà phê và cửa hàng. Tuy nhiên vào giờ cao điểm, việc tìm chỗ ngồi gần tháp có thể khó hơn. Du khách có thể kết hợp tham quan tháp với việc đi bộ đến quảng trường, viện Louvre, Nhà thờ Đức Bà hoặc Cầu tháp.
Nếu đến Paris vào mùa thu, bầu trời thường trong, dễ nhìn thấy đỉnh tháp từ xa. Mùa đông mang đến không khí đặc trưng của thủ đô Pháp nhưng gió có thể khá mạnh trên đỉnh. Buổi tối là thời điểm phù hợp để ngắm hệ thống chiếu sáng, trong khi buổi sáng thường thuận lợi cho việc chụp ảnh kiến trúc chi tiết.
Những điều sai lầm thường gặp về Tháp Eiffel
Một số thông tin phổ biến về Tháp Eiffel không hoàn toàn chính xác. Có ý kiến cho rằng rất nhiều công nhân đã thiệt mạng trong quá trình xây dựng. Tuy nhiên, các tài liệu lịch sử được nghiên cứu lại cho thấy không có con số lớn như vậy trong giai đoạn xây dựng ban đầu. Tháp từng được mô tả là nơi làm việc vô cùng nguy hiểm, nhưng không có bằng chứng rằng hàng trăm công nhân đã thiệt mạng như một nỗi sợ hãi phổ biến.
Cũng không nên nghĩ Tháp Eiffel được xây hoàn toàn bằng thép hiện đại theo nghĩa của thép carbon ngày nay. Kết cấu chính sử dụng sắt puddled, một loại sắt được tinh luyện để giảm mức chứa các tạp chất không mong muốn. Sắt này có độ bền và khả năng chịu lực phù hợp với công trình quy mô lớn.
Nhiều người cho rằng Tháp Eiffel có tường bê tông lớn ở bốn chân. Thực tế, bốn chân tháp chính là các khung thép lớn, được truyền lực xuống những khối móng bê tông. Bê tông đóng vai trò nền móng, trong khi phần tạo hình thị giác chính là hệ khung sắt.
Một quan niệm sai lầm khác là Tháp Eiffel luôn cao 330 mét. Con số 330 mét là chiều cao hiện tại tính cả ăn-ten. Khi mới xây, công trình có chiều cao khoảng 300 mét và đã là biểu tượng của chiều cao ở thời điểm đó.
Vì sao Tháp Eiffel vẫn gây ấn tượng sau hơn 130 năm?
Một công trình được xây dựng vào cuối thế kỷ XIX nhưng vẫn là biểu tượng nhận biết Paris trong thế kỷ XXI có điều đặc biệt. Công trình ấy vừa cổ điển về ý tưởng, vừa hiện đại về công nghệ; vừa chịu được lịch sử, vừa phù hợp với nhu cầu thay đổi.
Điều làm nên sức quyến rũ của Tháp không nằm ở một chi tiết kiến trúc đơn lẻ. Sức hút ấy đến từ sự kết hợp giữa lịch sử, kỹ thuật, nghệ thuật và cảm xúc. Tháp từng bị chê bỏ, từng có nguy cơ biến mất, từng là biểu tượng của kỷ nguyên mới, nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp và ý nghĩa.
Tháp Eiffel cho thấy một công trình kiến trúc thành công không chỉ khi ai đó xây nó lên. Công trình còn phải chứng minh giá trị trong thực tế, tạo được sự chấp nhận của công chúng và thích nghi với thay đổi của thời đại. Bốn chân tháp, hàng nghìn bộ khung sắt, hệ thống thang máy, các ống ăn-ten và hàng chục nghìn bóng đèn đều góp phần tạo nên trải nghiệm riêng.
Với du khách, Tháp Eiffel là một điểm đến để chiêm ngưỡng. Với người yêu lịch sử, nó là minh chứng cho Cách mạng Công nghiệp. Với kỹ sư, đó là bài học về tối ưu cấu trúc và khả năng chống gió. Với người yêu nghệ thuật, nó là hình khối biểu tượng. Với người dân Paris, nó là một phần ký ức chung.
Tháp Eiffel có gì đặc biệt? Câu trả lời chính là chính sự đặc biệt của việc công trình này từng là một thử nghiệm táo bạo, từng bị phản bác, từng suýt bị phá bỏ nhưng cuối cùng lại trở thành biểu tượng bất tận của Paris. Mỗi lần nhìn tháp, người ta không chỉ nhìn thấy hơn 18.000 bộ phận kim loại hay chiều cao 330 mét. Bên trong khung thép ấy còn có tinh thần khám phá, sự dũng cảm và nỗ lực vươn tới những điều chưa từng có thể trở thành hiện thực.