Vị trí và giá trị của khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ

Khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ thuộc huyện Cần Giờ, Thành phố Hồ Chí Minh, nằm ở vùng phía nam thành phố, gần cửa sông Đồng Nai và các vùng đầm nước ven biển. Với vị trí này, Cần Giờ không chỉ là một khu rừng thông thường mà là cả một hệ sinh thái rộng lớn, nơi giao thoa giữa rừng nhiệt đới, rừng ngập mặn, đầm lầy, bãi bùn, sông, kênh và biển. Cánh rừng xanh trải dọc theo bờ nước, xen kẽ với những vùng cây rậm, bụi lầy và các con đường nước nhỏ, tạo nên một cảnh quan đặc trưng khó tìm thấy ở những khu vực đô thị khác.

Chính thức, khu bảo tồn này được gọi là Khu bảo tồn sinh quyển Cần Giờ. Khu bảo tồn được hình thành từ năm 1986 và sau đó được UNESCO ghi danh vào Mạng lưới các khu bảo tồn sinh quyển vào năm 1997. Diện tích bảo tồn vào khoảng 15.000 hectare, bao gồm nhiều loại hệ sinh thái khác nhau và các vùng đệm chuyển tiếp. Quy mô này cho thấy Cần Giờ không chỉ bảo vệ một số loài cây, con vật riêng lẻ mà còn góp phần duy trì những mối liên kết giữa đất, nước ngọt, nước mặn và biển.

Cần Giờ được xem là một trong những lá chắm xanh quan trọng của Thành phố Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh đất đai đô thị ngày càng mở rộng, khu bảo tồn mang lại nhiều giá trị không thể thay thế. Nó giúp điều tiết nước, giảm nhẹ ngập lụt, lọc nước thải tự nhiên, bảo vệ bờ biển, duy trì nguồn thu cho nghề cá và cung cấp không gian giáo dục, nghiên cứu, du lịch sinh thái. Bởi vậy, việc bảo tồn Cần Giờ không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý mà còn là trách nhiệm của mọi người dân khi sống, làm việc hoặc tham quan tại khu vực này.

Hệ sinh thái đa dạng của Cần Giờ

Điểm nổi bật nhất của khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ là sự đa dạng của các hệ sinh thái. Tại đây, người ta có thể bắt gặp rừng cây nhiệt đới nguyên sinh tương đối, rừng cây bán ngập nước, rừng ngập mặn, các vùng đầm lầy, bãi bùn và những dải cây mọc ven bờ. Mỗi hệ sinh thái có đặc điểm, nhịp sinh học và vai trò khác nhau trong việc duy trì sự cân bằng của cả khu vực.

Ở phần trung tâm là rừng Cần Giờ, một trong những vùng rừng tự nhiên còn lớn và tương đối nguyên vẹn gần Thành phố Hồ Chí Minh. Rừng có lớp cây tán thấp, dày đặc và nhiều loài cây bụi, tạo nên bóng tối đặc trưng. Bên dưới tán cây là lớp cây non, dây leo, lối mọc và những khoảng đất ẩm thường xuyên. Cấu trúc rừng phức tạp giúp tạo nơi trú ẩn, tìm kiếm thức ăn và sinh sản cho nhiều loài động vật.

Một trong các loài cây đặc trưng của vùng là cây bạch đàn Cần Giờ, có tên khoa học là Melaleuca cajucuta. Loài cây này thích hợp với điều kiện đất ẩm, gần nguồn nước và các vùng trũng thấp. Bên cạnh bạch đàn Cần Giờ, hệ thực vật còn có nhiều loài cây khác như tràm nước, cây bụi, dây leo, cây ngập nước và các loài cây bản địa. Sự phong phú của thực vật không chỉ làm cho khu rừng đẹp mà còn góp phần ổn định đất, hạn chế xói lở và tạo môi trường sống cho động vật.

Rừng ngập mặn nằm ở phía tiếp giáp với vùng cửa sông và biển. Ở đây, các loài cây như mắm, trang, đước và nhiều loài cây chịu mặn khác tạo nên một dải xanh đặc trưng. Hệ thống rễ của cây ngập mặn có tác dụng giữ bùn, làm chậm dòng chảy và chắn sóng. Rừng ngập mặn cũng là nơi sinh sản và trú ẩn quan trọng của tôm, cua, cá và nhiều loài thủy sản.

Ngoài rừng, các vùng đầm lầy và bãi bùn cũng giữ vai trò quan trọng. Bùn chứa nhiều chất hữu cơ, là nguồn thức ăn của các loài nhuyễn thể và động vật đáy. Khi triều lên, các vùng này có thể ngập nước; khi triều rút, bề mặt bùn lộ ra, tạo thành những khu vực tìm kiếm thức ăn phong phú cho chim và động vật nước.

Giá trị đa dạng sinh học

Khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ có giá trị đa dạng sinh học cao bởi vì nằm trong vùng chuyển tiếp giữa đất và biển. Khu vực này có nhiều loài động vật hoang dã, trong đó có cả những loài gắn liền với rừng, đầm lầy, sông nước và bờ biển. Sự hiện diện của nhiều hệ sinh thái giúp tạo nên những chuỗi thức ăn phức tạp, từ đó duy trì sự sống của hàng trăm loài sinh vật.

Trong các khu rừng và vùng cây bụi có thể tìm thấy những loài như khỉ, lợn rừng, civet, rắn, sóc và nhiều loài chim. Một số loài động vật hoạt động vào ban đêm, vì vậy việc quan sát chúng trong tự nhiên cần hết sự kiên nhẫn. Những loài như rái cá sông hay cá sấu nước mặn gắn liền với các con đường nước, đầm lầy và bờ sông. Sự xuất hiện của chúng cho thấy hệ sinh thái vẫn có những dòng chảy tự nhiên và mối liên hệ chặt chẽ giữa các vùng.

Khu vực cũng là nơi cư trú và kiếm ăn của nhiều loài chim. Vào những thời điểm thích hợp, người ta có thể quan sát các loài chim đậu trên cành cây, bay trên bầu trời hoặc tìm kiếm thức ăn ở bãi bùn. Các nhóm chim phổ biến có thể gồm ác là, diệp lục, bồ nông, sếu, én, bồ câu, chim bay và nhiều loài chim bản địa khác. Cần Giờ còn có giá trị đối với các loài chim di cư khi chúng đi qua vùng cửa sông và các vùng ven biển phía nam thành phố.

Ở các con đường nước, đầm và khu vực ngập mặn có những nhóm thủy sinh như cá, tôm, cua, ốc, sò, giáp xác và nhiều loài sinh vật nhỏ. Bùn và rễ cây ngập mặn tạo nơi trú ẩn cho các loài thủy sản, đặc biệt là ở giai đoạn đầu vòng đời. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với nghề cá ven bờ và an ninh lương thực. Một vùng biển được bảo vệ tốt thường có nguồn lợi thủy sản phong phú hơn so với vùng bị ô nhiễm hoặc khai thác quá mức.

Ngoài những loài động vật có tầm quan trọng đối với hệ sinh thái, các loài cây và động vật tại Cần Giờ cũng có giá trị nghiên cứu. Cần Giờ phù hợp để nghiên cứu về thích nghi với nước mặn, thay đổi khí hậu, sinh khối, hệ thống rừng ven biển và quản lý vùng đệm. Mỗi loại cây, mỗi loài chim hay một sự chuyển đổi trong dòng nước đều có thể cung cấp dữ liệu quý cho các nhà khoa học.

Cần Giờ trong bối cảnh đô thị hóa

Cần Giờ từng là một vùng ven sông, gần nông trường và ít có sự hiện diện dày đặc của các công trình đô thị. Trong nhiều thập kỷ qua, khu vực này chuyển đổi nhanh chóng từ vùng nông thôn, đầm lầy và rừng ven nước thành một trong những khu vực có tốc độ phát triển kinh tế cao của Thành phố Hồ Chí Minh. Các khu công nghiệp, hạ tầng giao thông, khu đô thị và hoạt động nuôi trồng thủy sản đã làm thay đổi mạnh mẽ bức tranh tự nhiên.

Sự phát triển tạo ra nhiều cơ hội việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân địa phương. Tuy nhiên, nếu tăng trưởng diễn ra không đồng bộ với công tác quy hoạch và bảo tồn, các hoạt động kinh tế có thể gây ra suy thoái nguồn lực thiên nhiên. Việc chặt cây, lấn đất, xả nước thải, thả rác hoặc xây dựng công trình trong vùng bảo tồn đều có thể phá vỡ những chức năng sinh thái mà Cần Giờ đang đảm nhiệm.

Đây là lý do Cần Giờ cần được xem là một khu vực bảo tồn sinh quyển, trong đó mục tiêu không chỉ là bảo vệ một khu rừng riêng lẻ. Mô hình sinh quyển đề cao sự cân bằng giữa bảo tồn thiên nhiên, phát triển kinh tế xã hội và sử dụng tài nguyên bền vững. Một khu bảo tồn sinh quyển không đồng nghĩa với việc ngăn cản mọi hoạt động của con người, mà là hướng tới cách sử dụng tài nguyên hợp lý, không vượt quá khả năng phục hồi của tự nhiên và đảm bảo lợi ích được chia sẻ hợp lý.

Quy hoạch hợp lý cần xác định rõ các vùng lõi bảo tồn tuyệt đối, vùng bảo tồn, vùng phục hồi và vùng đệm. Các hoạt động xây dựng, công nghiệp, du lịch, nuôi trồng và khai thác tài nguyên cần được đánh giá tác động môi trường trước khi triển khai. Những dự án có thể mang lại lợi ích kinh tế nhưng phải bảo đảm không làm mất đi các vùng quan trọng đối với nước ngọt, bảo vệ bờ biển và duy trì đa dạng sinh học.

Vai trò bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu

Một trong những vai trò ít được nhìn thấy nhưng rất quan trọng của khu bảo tồn là khả năng điều hòa vi khí hậu và bảo vệ chống thiên tai. Rừng Cần Giờ có tán cây dày, giúp hạn chế nhiệt độ và độ ẩm không khí. Mặt nước và bùn có khả năng hấp thụ nhiệt theo chu kỳ, làm chậm sự thay đổi nhiệt độ giữa ngày và đêm. Khi mưa lớn, lớp cây và lớp bùn hữu cơ có thể giữ nước, giảm tốc dòng chảy và hạn chế nước xối tràn vào các khu dân cư.

Rừng ngập mặn cũng là “hàng rào” tự nhiên trước sóng và xói lở. Rễ cây làm chậm tốc độ nước, giữ bùn và giúp bờ biển ổn định hơn. Khi các bãi bùn và rừng bị phá hủy, bờ sông, bờ biển sẽ dễ bị xói mòn, đặc biệt trong mùa mưa bão. Do đó, bảo tồn rừng và phục hồi mangrove là một biện pháp phòng ngừa, không chỉ có tác dụng trong hiện tại mà còn mang ý nghĩa đối với tương lai.

Bùn và cây xanh còn có khả năng giữ lại một phần nhiều kim loại nặng, chất ô nhiễm và mảnh vụn. Dù rừng không thay thế hoàn toàn các hệ thống xử lý nước thải công nghiệp, nhưng nó có tác dụng lọc và giảm tải cho môi trường. Bảo vệ tốt các vùng đầm lầy và rừng ven nước sẽ giúp giảm khả năng ô nhiễm lan truyền vào các dòng sông, kênh rạch và vùng biển.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, Cần Giờ cũng cần được theo dõi về hiện trạng xâm nhập mặn, nước dâng biển, nhiệt độ tăng và thay đổi mùa vụ. Nước mặn xâm nhập vào rừng có thể làm thay đổi cấu trúc cây cối, ảnh hưởng đến nơi trú ẩn của động vật và làm giảm khả năng phục hồi của hệ sinh thái. Các trạm quan sát, nghiên cứu và hệ thống giám sát thường xuyên cần được tăng cường để kịp thời phát hiện các thay đổi.

Kinh tế và sinh kế của cộng đồng địa phương

Người dân Cần Giờ có nhiều nghề gắn với tài nguyên thiên nhiên như đánh bắt, nuôi trồng thủy sản, làm nông nghiệp, buôn bán và cung cấp dịch vụ du lịch. Nước sông, kênh rạch và vùng biển gần đất liền là nguồn sinh tồn quen thuộc của nhiều hộ gia đình. Rừng và đầm lầy cũng cung cấp thủy sản, dược liệu và những sản phẩm tự nhiên có giá trị.

Khi khu bảo tồn được bảo vệ tốt, nguồn lợi thủy sản có thể duy trì ổn định hơn, dòng nước sạch hơn và nguy cơ dịch bệnh cho con nuôi giảm. Tuy nhiy, việc nuôi trồng cũng cần được kiểm soát để không gây ô nhiễm. Nếu mật độ nuôi quá cao, thức ăn dư thừa và chất thải có thể làm giảm oxy trong nước, gây tắc nghẽn dòng chảy và làm tổn hại các vùng đầm tự nhiên.

Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Cần Giờ Thuộc
Khu Bảo Tồn Thiên Nhiên Cần Giờ Thuộc

Phát triển du lịch sinh thái có thể tạo ra nguồn thu nhập mới cho cộng đồng nếu được quản lý hợp lý. Du lịch có thể giúp nâng cao nhận thức về bảo tồn, đồng thời đưa doanh thu đến người hướng dẫn, hộ gia đình cung cấp dịch vụ và người bán sản phẩm địa phương. Tuy nhiy, du lịch không nên phát triển theo kiểu đông người, ồ ạt và xâm phạm những khu vực nhạy cảm.

Để phát triển du lịch bền vững, cần ưu tiên các hoạt động như tham quan có hướng dẫn, quan sát chim, tìm hiểu về rừng ngập mặn, đi thuyền trên tuyến được quy định, nâng cao kỹ năng của cộng đồng và bán sản phẩm thủ công. Khuyến khích du khách thuê người hướng dẫn tại địa phương, tôn trọng quy định an toàn và đóng góp một phần chi phí cho công tác bảo tồn. Nhờ đó, du lịch sẽ trở thành nguồn lợi ích bền vững thay vì gây áp lực cho hệ sinh thái.

Những thách thức đối với khu bảo tồn

Dù có giá trị lớn, khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những thách thức lớn là áp lực phát triển đô thị và công nghiệp. Nhu cầu đất xây dựng, giao thông và phát triển kinh tế có thể khiến các vùng đệm bị thu hẹp nếu không có cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Khi mất đi vùng đệm, các loài động vật có nhu cầu di chuyển giữa rừng, đầm lầy và sông sẽ bị giảm không gian sống.

Ô nhiễm nước là vấn đề đáng chú ý. Nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp, rác thải và các hóa chất nông nghiệp có thể làm thay đổi chất lượng nước, gây tải trọng cho hệ sinh thái và ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản. Nếu các khu dân cư xả nước thải chưa qua xử lý đúng quy trình vào hệ thống kênh, nước sông sẽ kém trong, ảnh hưởng đến cây rừng và sức khỏe cộng đồng.

Khai thác tài nguyên quá mức cũng là một rủi ro. Đánh bắt bằng các phương tiện không phù hợp, săn bắn động vật hoặc thu hái cây cỏ tùy tiện có thể làm giảm số lượng cá, chim và động vật. Nuôi trồng mật độ cao trong các vùng đầm tự nhiên cũng có thể làm thay đổi dòng chảy, che phủ cây và làm mất chỗ trú ẩn của động vật hoang dã.

Du lịch không kiểm soát, cháy rừng, loài ngoại lai và biến đổi khí hậu là những mối nguy khác. Tiếng ồn, rác thải, đi ngoài đường mòn, tụ họp quá đông và cho ăn động vật đều có thể gây nhiễu quá trình sinh sản và thay đổi hành vi tự nhiên. Những cơn cháy dù chỉ xảy ra ở quy mô nhỏ cũng có thể gây thiệt hại lớn vì hệ thực vật tại Cần Giờ tương đối ẩm và nhiều lớp cây có thể cháy lan nhanh.

Giải pháp bảo tồn và phát triển bền vững

Bảo tồn hiệu quả đòi hỏi sự phối hợp giữa chính quyền địa phương, cơ quan chuyên trách, tổ chức khoa học, cộng đồng và người dân. Trước hết, cần tiếp tục cập nhật quy hoạch, xác định rõ vùng lõi và vùng đệm, kiểm soát chặt các hoạt động xây dựng, công nghiệp và khai thác. Mỗi dự án mới cần được đánh giá đầy đủ tác động đến hệ sinh thái, thủy văn và cảnh quan trước khi cấp phép.

Công tác phục hồi rừng và rừng ngập mặn cần được thực hiện với các loài cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, nước mặn và biến đổi khí hậu. Trồng cây không phải chỉ để làm xanh mà còn phải chọn đúng loài, đúng vùng và chăm sóc trong thời gian dài. Các hành lang sinh thái ven sông, kênh rạch và bờ biển cần được duy trì để tạo sự liên kết giữa các quần thể động vật.

Chất lượng nước cần được kiểm soát bằng việc nâng cao năng lực xử lý nước thải, kiểm tra hoạt động xả nước thải của khu công nghiệp và hỗ trợ cộng đồng thu gom, xử lý rác thải. Các trạm quan trắc môi trường cần theo dõi chất lượng nước, độ mặn, nhiệt độ, độ pH và các chất ô nhiễm. Dữ liệu ấy sẽ giúp cơ quan quản lý phát hiện sớm xu hướng xấu và đưa ra biện pháp xử lý.

Giáo dục cộng đồng là yếu tố quan trọng trong công tác bảo tồn. Các trường học, trung tâm văn hóa và đơn vị du lịch có thể tổ chức tìm hiểu về đa dạng sinh học, hệ sinh thái ven biển, tầm quan trọng của rừng ngập mặn và trách nhiệm của mỗi cá nhân. Trẻ em cần được học từ sớm về việc không hái cây, không bắt động vật, không xả rác và tôn trọng những không gian sinh sống tự nhiên.

Cộng đồng địa phương cũng cần được góp phần quyết định trong các hoạt động bảo tồn. Những người dân sống gần khu bảo tồn có kinh nghiệm về thời tiết, thủy văn, thay đổi cây cối và di chuyển của động vật. Sự tham gia của họ giúp các kế hoạch bảo tồn sát với thực tế hơn. Nếu người dân nhận được lợi ích từ công tác bảo tồn, họ sẽ có động lực tham gia theo dõi, phòng ngừa hành vi gây hại và duy trì cảnh quan.

Du lịch sinh thái đúng cách tại Cần Giờ

Du lịch sinh thái là một trong những cách giúp người dân và du khách hiểu rõ hơn giá trị của khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ. Thay vì chỉ đến để chụp ảnh hoặc tìm trải nghiệm mới, du khách có thể tham gia các hoạt động như tìm hiểu hệ sinh thái đầm lầy, quan sát chim dưới sự hướng dẫn của chuyên viên, tìm hiểu công tác trồng và bảo tồn rừng ngập mặn hoặc làm việc với cộng đồng thông qua các chương trình du lịch xã hội.

Mỗi du khách nên tuân thủ các nguyên tắc cơ bản. Trước hết, cần tìm hiểu quy định và lịch mở cửa của khu vực, chỉ đi vào những đường mòn và khu vực được phép tham quan. Không tự ý lấn sâu vào rừng, đầm lầy hay bãi bùn. Không hái hoa, bẻ cành, bắt cá, săn bắn động vật và mang các mẫu thực vật ra khỏi khu vực. Không cho ăn động vật bởi thức ăn không phù hợp có thể làm thay đổi hành vi tự nhiên và gây nguy hiểm cho chính chúng.

Du khách cũng nên giữ im lặng khi quan sát chim, tránh sử dụng đèn pin mạnh và không phát nhạc lớn. Rác thải phải được mang về hoặc bỏ vào thùng rác đúng chỗ, tuyệt đối không vứt xuống đầm, kênh hoặc dưới tán rừng. Nếu tham gia du lịch trên thuyền, cần tuân thủ hướng dẫn an toàn, tránh gây tiếng ồn và không đưa du khách vào khu vực đang có chim sinh sản hoặc động vật hoang dã di chuyển.

Lựa chọn các sản phẩm du lịch địa phương như thực phẩm, sản phẩm thủ công và dịch vụ do người dân cung cấp cũng là một cách ủng hộ cộng đồng. Du lịch sinh thái không nên tạo ra nhiều rác thải, tiêu hao tài nguyên hoặc khai thác cây cối, động vật. Một chuyến đi có trách nhiệm phải để lại khu vực sạch đẹp, giảm thiểu tác động đến tự nhiên và đóng góp thực chất cho công tác bảo tồn.

Trách nhiệm của mỗi người trong việc gìn giữ Cần Giờ

Mỗi người dân đều có thể góp phần bảo vệ khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ bằng những việc rất cụ thể. Người dân sống gần khu vực cần bảo đảm nước thải sinh hoạt được xử lý đúng cách, không đổi rác, không thả vật nuôi vào các đầm tự nhiên. Người làm nông nghiệp nên sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, tránh để chất hóa học chảy xuống kênh và bờ rừng. Người tham gia đánh bắt cần tuân thủ quy định về mùa, kích thước con, phương pháp và vùng hành động.

Người tiêu dùng cũng có vai trò trong việc thay đổi thói quen. Khi mua thủy sản hoặc nông sản, nên ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và được quản lý bền vững. Việc giảm sử dụng nhựa, ưu tiên sản phẩm tái chế, bảo vệ môi trường trong sinh hoạt hằng ngày sẽ giúp giảm áp lực đối với các khu vực tự nhiên.

Nếu phát hiện tình trạng đánh bắt trái phép, san bằng bờ sông, đốn cây, đốt rừng hoặc đổ nước thải gây ô nhiễm, cần phản ánh đến chính quyền địa phương, cơ quan bảo tồn hoặc các đầu mối phù hợp. Không nên tự ý đối đầu với những người vi phạm, mà cần giữ an toàn và cung cấp đầy đủ thông tin về vị trí, thời gian và hành vi quan sát được.

Hướng đi tương lai

Trong tương lai, khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái sống, trong đó bảo tồn, phát triển và phúc lợi con người có sự gắn kết. Bảo tồn không có nghĩa là đóng băng cảnh quan, cũng không phải ngăn cản mọi hoạt động kinh tế hợp lý. Ngược lại, bảo tồn phải giúp duy trì nền tảng tự nhiên để cộng đồng có thể sống và phát triển bền vững.

Các hoạt động phục hồi đầm lầy, bảo tồn rừng, phát triển du lịch sinh thái, đào tạo nghề và kiểm soát ô nhiễm cần được triển khai đồng bộ. Công nghệ và dữ liệu quan trắc hiện đại có thể giúp theo dõi nhanh hơn tình trạng rừng, chất lượng nước, xâm nhập mặn và diễn biến động vật. Những mô hình cộng đồng quản lý tài nguyên cũng có thể được nhân rộng nếu đảm bảo tính minh bạch, công bằng và phù hợp với điều kiện thực tế.

Điểm mấu chốt là để người dân thấy rõ Cần Giờ không chỉ là “điểm đến” hay nguồn tài nguyên để khai thác, mà là ngôi nhà thiên nhiên cần được chung tay gìn giữ. Mỗi cây cây, mỗi con đường nước, mỗi vùng đầm và mỗi khu rừng đều đang góp phần giữ cho Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều không gian xanh, nhiều sự sống và sự cân bằng giữa tự nhiên với con người.

Khu bảo tồn thiên nhiên Cần Giờ không chỉ là một khu bảo tồn nằm ở rìa phía nam thành phố. Đây còn là nơi kết nối kỷ niệm của người dân với biển, với dòng sông và với những cánh rừng từng là lá chắm quan trọng cho đô thị. Việc gìn giữ Cần Giờ là góp phần bảo vệ thiên nhiên, nâng cao chất lượng sống và tạo nên một Thành phố Hồ Chí Minh xanh hơn, đáng sống hơn. Khi tất cả mọi người hiểu đúng và hành động có trách nhiệm, khu bảo tồn sẽ tiếp tục là biểu tượng của sự cân bằng giữa phát triển và bảo tồn.

Mục nhập này đã được đăng trong Blog. Đánh dấu trang permalink.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

nha cai uy tin, top trang cá độ bóng đá, kqbd hom nay, Nhà Cái Uy Tín, kqbd hom nay, Game danh bai, Xoilac trực tiếp bóng đá, trưc tiep bong da, Cakhia link,