Cầu kính không chỉ là phụ kiện thời trang mà còn là công cụ quan trọng giúp cải thiện thị lực, hỗ trợ học tập, làm việc và sinh hoạt hằng ngày. Khi tìm hiểu về cầu kính ở trương gia giới, điều quan trọng nhất là lựa chọn loại kính phù hợp với tình trạng thị lực của từng người, không chỉ dựa vào giá tiền hoặc mẫu mã. Một đôi kính không phù hợp có thể gây đau đầu, mỏi mắt, nhìn mờ, khó tập trung và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.
Bài viết dưới đây sẽ giúp các gia đình hiểu rõ hơn về cận thị, viễn thị, loạn thị và lão hóa thị giác; biết đọc đơn kính; lựa chọn mặt kính, tròng kính và loại vật liệu phù hợp; đồng thời nắm cách sử dụng, bảo quản cầu kính đúng cách.
Có thể bạn quan tâm: Khu Vui Chơi Ở Big C: Điểm Đến Lý Tưởng Cho Gia Đình Và Trẻ Nhỏ
1. Cầu kính giải quyết những vấn đề gì?
Mắt khỏe mạnh có thể đưa ánh sáng từ vật thể vào võng mạc một cách rõ ràng. Tuy nhiên, khi hình dạng giác mạc, chiều dài trục mắt hoặc khả năng điều tiêu của mắt không phù hợp, ánh sáng có thể tập trung sai vị trí, khiến hình ảnh nhận về bị mờ.
Các tình trạng thường gặp gồm:
- Cận thị: người bị cận nhìn rõ các vật ở gần nhưng thấy vật ở xa mờ. Biểu hiện thường gặp là phải đứng gần bảng, sách, màn hình hoặc thường xuyên nheo mắt.
- Viễn thị: người bị viễn thị có thể nhìn xa tương đối rõ, nhưng nhìn gần lại khó khăn, đặc biệt khi đọc sách hoặc làm việc trên màn hình.
- Loạn thị: giác mạc có độ cong không đều ở một hoặc nhiều hướng, làm hình ảnh bị méo hoặc mờ ở nhiều khoảng cách.
- Lão hóa thị giác: xảy ra khi mất khả năng lấy nét ở gần, thường bắt đầu từ khoảng 40–45 tuổi. Người bị lão hóa thị giác cần thêm độ lồi khi nhìn gần.
- Kính lão đa điểm hoặc kính lão liên tục: dành cho người cần nhìn rõ ở nhiều khoảng cách như xa, trung gian và gần.
Cầu kính được thiết kế để bù độ khúc xạ và giúp mắt nhìn rõ hơn. Tuy nhiên, kính không thể chữa khỏi các bệnh lý về mắt như đục thủy tinh thể, glôcôm hay viêm võng mạc. Vì vậy, đau đầu kéo dài, nhìn mờ bất thường, thấy điểm đen hoặc đau mắt cần được khám bởi chuyên viên đo khúc xạ hoặc bác sĩ nhãn khoa.
Có thể bạn quan tâm: Cầu Cổng Vàng Golden Gate Bridge: Biểu Tượng Vững Bền Của San Francisco
2. Vì sao nên khám thị lực trước khi mua kính?
Nhiều gia đình thường mua kính theo thói quen hoặc dùng lại đơn kính cũ. Cách này có thể tiết kiệm thời gian nhưng không bảo đảm độ kính còn phù hợp. Thị lực có thể thay đổi theo tuổi tác, bệnh lý, tình trạng mắt và mức độ sử dụng mắt.
Một cuộc khám đầy đủ không chỉ cho biết người đó cận bao nhiêu hay viễn bao nhiêu mà còn đánh giá:
- Độ khúc xạ của hai mắt.
- Sự cân bằng giữa hai mắt.
- Tình trạng giác mạc và tiền phòng.
- Độ áp lực bên trong mắt nếu cần.
- Sức khỏe võng mạc, thủy tinh thể và dây thần kinh thị giác.
- Khả năng nhìn gần, xa và khiếm khuyết thị giác khác.
Người lớn thường nên đi kiểm tra định kỳ mỗi 1–2 năm, tùy tình trạng sức khỏe và chỉ định của chuyên gia. Trẻ em, người đang bị cận tiến nhanh, người mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh mắt nên được khám theo lịch phù hợp.
Một khám tốt còn giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường. Trong nhiều trường hợp, việc điều chỉnh kính không thể thay thế cho việc điều trị bệnh. Do đó, không nên xem đơn kính là một phép đo thay thế hoàn toàn cho việc khám mắt.
Có thể bạn quan tâm: Cắm Trại Vườn Nhãn Vĩnh Tuy: Khám Phá Thiên Nhiên Và Những Trải Nghiệm Khó Quên
3. Cách đọc đơn kính thuốc
Khi mua cầu kính ở trương gia giới hoặc bất kỳ cơ sở nào, người mua nên hiểu những ký hiệu cơ bản trên đơn kính. Một đơn thường có hai bên mắt, được ký hiệu bằng OD cho mắt phải và OS cho mắt trái.
Các ký hiệu phổ biến gồm:
- SPH: độ cầu hoặc độ viễn. Số có dấu trừ thường thể hiện cận thị; số có dấu cộng thường thể hiện viễn thị.
- CYL: độ loạn thị.
- AXIS: hướng của loạn thị, thường được ghi từ 0 đến 180 độ.
- ADD: độ lồi bổ sung dành cho khoảng cách gần.
- PD: khoảng cách giữa hai đồng tử, đơn vị thường là milimét.
Ví dụ, một đơn có thể ghi “OD -3,00”, nghĩa là mắt phải cận 3 diop. Tuy nhiên, cách diễn giải chính xác còn phụ thuộc vào loại kính và tình trạng cụ thể của người dùng. Không nên tự ý lấy đơn của người khác để đặt kính.
Đặc biệt với kính lão liên tục hoặc kính đa điểm, thông số khoảng cách đồng tử rất quan trọng. Người bán cần biết vị trí đồng tử khi người đeo nhìn thẳng. Nếu thông số này không chính xác, vùng nhìn gần và trung gian có thể bị thu hẹp hoặc chồng lấn, gây khó chịu khi sử dụng.
4. Chọn loại tròng kính như thế nào?
Kính một tiêu
Kính một tiêu dành cho người có nhu cầu nhìn rõ ở một khoảng cách chính, chẳng hạn kính đọc sách, kính lái xe hoặc kính làm việc trên máy tính. Loại kính này đơn giản, dễ thích nghi và thường phù hợp với trẻ em hoặc người chỉ cần một độ kính nhất định.
Kính lão hai vùng
Kính lão hai vùng có một đường chia rõ giữa vùng nhìn xa và vùng nhìn gần. Loại kính này thường có giá thành phần hợp lý và phù hợp với người đã quen với kính hai vùng. Tuy nhiên, người mới bắt đầu lão hóa thị giác có thể thấy đường chia gây khó chịu khi chuyển mắt.
Kính lão liên tục
Kính lão liên tục là lựa chọn phổ biến đối với người trưởng thành cần nhìn rõ ở nhiều khoảng cách. Kính không có đường chia rõ nhưng yêu cầu người đeo điều chỉnh tư thế và ánh mắt để chuyển vùng nhìn. Khi mua kính loại này, gọn nhẹ, chiều cao khung và vị trí đồng tử cần được cân nhắc kỹ.
Kính lão liên tục có một số vùng không nhìn rõ ở hai bên khi chuyển tiếp giữa xa và gần. Thời gian làm quen thường kéo dài từ vài ngày đến vài tuần, tùy người. Những nghề đòi hỏi tầm nhìn rõ và ổn định trong nhiều hướng vẫn nên hỏi ý kiến chuyên gia trước khi lựa chọn.
Kính chống ánh sáng xanh
Kính chống ánh sáng xanh thường được quảng bá là giảm mỏi mắt khi sử dụng máy tính và điện thoại. Ánh sáng xanh từ màn hình có thể làm một số người cảm thấy khó chịu, nhất là khi ánh sáng xung quanh quá tối hoặc quá sáng. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng cho thấy kính chống ánh sáng xanh có thể ngăn ngừa tổn thương võng mạc hoặc chữa khỏi mỏi mắt do sử dụng màn hình.
Vì vậy, kính chống ánh sáng xanh có thể là một lựa chọn hỗ trợ cảm giác thoải mái, nhưng không nên xem là giải pháp thay thế cho việc nghỉ mắt, điều chỉnh khoảng cách màn hình và sử dụng ánh sáng hợp lý.
Kính đổi màu theo ánh sáng
Kính photochromic có thể tự động tối lại khi tiếp xúc với tia cực tím và trở lại trong suốt khi vào trong. Loại kính này thích hợp với người thường xuyên di chuyển giữa trong nhà và ngoài trời. Tuy nhiên, kính thường tối chậm khi thay đổi môi trường, và nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến độ tối. Trong xe hơi, nhiều loại kính photochromic không tối đậm như khi ở ngoài trời vì kính xe chặn phần lớn tia cực tím.
Kính phân cực
Kính phân cực giúp giảm ánh sáng phản chiếu từ mặt nước, mặt đường, sân chơi hoặc màn hình. Loại kính này hữu ích khi lái xe, tham gia thể thao ngoài trời và làm việc trong môi trường có nhiều ánh sáng chói. Kính phân cực không thay thế kính râm bảo vệ mắt khỏi tia cực tím và không nên được sử dụng để nhìn thẳng vào mặt trời.
5. Vật liệu và độ mỏng của tròng kính
Khi cường độ cận thị cao, nhiều người mong muốn chọn tròng kính mỏng và nhẹ. Các chỉ số phổ biến gồm 1,56, 1,61, 1,67 và 1,74. Chỉ số càng cao thì vật liệu thường càng mỏng và nhẹ hơn so với chỉ số thấp, đặc biệt ở người cận nặng.
Tuy nhiên, tròng kính mỏng chưa chắc phù hợp với mọi người. Nếu khung kính quá lớn, tròng kính quá mỏng có thể dễ xước, dễ vỡ hơn và tạo cảm giác không ổn định. Người cận nặng còn cần cân nhắc độ dày viền, kích thước khung và khả năng giữ kính.
Có thể bạn quan tâm: Cố Đô Huế Rộng Bao Nhiêu? Diện Tích, Quy Mô Và Cách Tính Chính Xác
Một số lớp phủ hữu ích gồm:
- Lớp chống lóa, giúp hạn chế ánh sáng phản chiếu và tăng độ rõ khi nhìn.
- Lớp chống tia cực tím, bảo vệ mắt khỏi bức xạ tia cực tím từ mặt trời.
- Lớp chống trầy, giúp tăng độ bền bề mặt.
- Lớp chống nước và chống bám bẩn, thuận tiện khi vệ sinh.
Không có lớp phủ nào khiến kính hoàn toàn không bị xước. Cách sử dụng và bảo quản vẫn ảnh hưởng lớn đến tuổi thọ của sản phẩm.
6. Chọn khung kính sao cho phù hợp?
Khung kính cần vừa với khuôn mặt, không quá rộng, không quá chật và giúp hai mắt nằm đúng vị trí. Khung quá rộng có thể làm kính trượt xuống, khiến người đeo phải ngước mắt hoặc nheo mặt khi nhìn xa. Khung quá hẹp lại có thể gây áp lực lên thái dương, đau đầu và vết hằn trên da.
Đối với trẻ em, khung nên nhẹ, bền, dễ sử dụng và có phần đệm mũi tốt. Trẻ thường hay chạm tay vào mặt, nên gọn nhẹ và chắc chắn có ý nghĩa hơn là thiết kế quá cầu kỳ. Không nên chọn khung có dây thắt quá chặt hoặc chất liệu gây dị ứng.
Với kính lão liên tục, khung nên đủ cao để bố trí đúng vùng nhìn gần và trung gian. Nếu tròng kính được lắp quá thấp, người đeo phải nghiêng cằm thường xuyên, gây mỏi cổ và vai.
7. Những lưu ý riêng cho từng thành viên trong gia đình
Trẻ em
Trẻ có cận thị nên được khám sớm, đặc biệt khi có các dấu hiệu như nheo mắt, cúi sát sách, nghiêng đầu khi nhìn bảng hoặc than phiền đau đầu sau giờ học. Kính được chỉ định cho trẻ nên dùng đúng độ, đúng vị trí và thường xuyên trong khi học tập, chơi và sinh hoạt. Không nên để trẻ chỉ đeo kính khi nhìn bảng rồi bỏ kính trong lúc đọc sách nếu bác sĩ đã khuyến cáo sử dụng thường xuyên.
Màn hình không phải là nguyên nhân duy nhất gây cận thị. Di truyền, thời gian hoạt động ngoài trời và tư thế làm việc cũng có ảnh hưởng. Cho trẻ nghỉ mắt, giữ khoảng cách phù hợp với sách và màn hình, khuyến khích vận động ngoài trời sẽ tốt hơn việc chỉ dựa vào một chiếc kính chống ánh sáng xanh.
Người làm việc văn phòng
Người thường xuyên sử dụng máy tính nên đặt màn hình ở khoảng cách khoảng 50–70 cm, tùy kích thước màn hình và điều kiện làm việc. Phần trên màn hình nên ngang hoặc thấp hơn một chút so với mắt. Ánh sáng trong phòng không nên quá tối hoặc quá chói.
Áp dụng quy tắc 20-20-20 có thể giúp giảm mỏi mắt: cứ khoảng 20 phút, nhìn một vật cách khoảng 20 feet, tương đương 6 mét, trong khoảng 20 giây. Chớy mắt chủ động, thay đổi tư thế và nghỉ giữa các khoảng làm việc cũng rất quan trọng.
Người trưởng thành và cao tuổi
Sau 40 tuổi, nhiều người bắt đầu khó đọc báo, nhãn hoặc điện thoại ở khoảng cách gần. Đây thường là dấu hiệu của lão hóa thị giác, nhưng sự thay đổi thị lực đột ngột không nên được xem như hiện tượng bình thường. Nếu thị lực mờ nhanh, nhìn thấy quầng sáng, đau mắt hoặc nhìn đôi, cần đi khám sớm.
Người cao tuổi cũng nên được kiểm tra các bệnh lý như đục thủy tinh thể, glôcôm, thoái hóa võng mạc và bệnh tiểu đường. Kính mới không thể thay thế việc điều trị nếu nguyên nhân nhìn mờ là bệnh lý.
Người lái xe
Trước khi lái xe, người dùng nên đảm bảo kính đúng độ, mặt kính sạch và không bị xước gây loá. Kính có lớp chống lóa có thể tăng độ rõ khi trời tối hoặc ánh sáng đường phức tạp. Nếu thấy mờ, chói, nhòe hoặc không thấy rõ tín hiệu giao thông, cần dừng xe và điều chỉnh kính; không nên cố lái khi tầm nhìn chưa an toàn.
8. Cách sử dụng cầu kính tại nhà đúng cách
Trước khi đeo kính, người dùng nên rửa tay để tránh bẩn hoặc dầu bám lên tròng kính. Khi không sử dụng, cầu kính nên được đặt trong hộp kính riêng, tránh đặt úp xuống vì có thể gây trầy xước hoặc làm đổi hình khung. Nếu đeo kính mỗi ngày, nên có một chiếc kính dự phòng đúng độ để dùng khi kính chính bị hỏng.
Khi lau kính, không nên dùng giấy báo, khăn giấy thô, vải sần hoặc nước nóng. Nên rửa nhẹ bằng nước ấm và một lượng nhỏ xà phòng nhẹ, sau đó lau bằng khăn microfiber sạch. Không nên dùng kem đánh răng vì các hạt siêu nhỏ có thể làm xước lớp phủ. Nếu kính bị bám nhiều bụi, việc rửa trước rồi lau sẽ hiệu quả hơn là chỉ chà mạnh.
Hộp kính cũng cần được vệ sinh định kỳ, vì bụi và vi khuẩn tích tụ trong hộp có thể quay lại tròng kính. Không nên dùng nước lọc, nước máy hoặc nước miệng để rửa kính nếu hướng dẫn của nhà sản xuất khuyến nghị cách khác.
9. Khi nào cần đi khám mắt ngay?
Các triệu chứng sau đây cần được đánh giá kịp thời:
- Nhìn mờ hoặc mất tầm nhìn đột ngột.
- Thấy vệt sáng, đốm đen, ruồi bay xuất hiện dày đặc.
- Có màn tối che một phần tầm nhìn.
- Đau mắt dữ dội kèm đỏ mắt hoặc buồn nôn.
- Nhìn thấy hai hình, chéo mắt hoặc khó mở mi.
- Vật lạ, hóa chất hoặc kim loại gây tổn thương mắt.
- Ánh sáng chói làm mắt vừa đau vừa nhìn mờ kéo dài.
Nếu hóa chất rơi vào mắt, cần rửa liên tục bằng nước sạch trong thời gian dài và đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Không nên tự trau thuốc hoặc dùng thuốc nhỏ mắt không được chỉ định.
10. Những quan niệm sai thường gặp về cầu kính
Một số quan niếm phổ biến cần được điều chỉnh:
- “Cận nhiều hơn phải đeo kính mỏng hơn”: chỉ số mỏng không tự động làm thị lực tốt hơn. Độ kính và chất lượng quang học mới là yếu tố quyết định.
- “Đeo kính làm cận nặng thêm”: kính đúng độ không làm tăng cận thị. Một số trẻ cần đeo kính đầy đủ để học tập và phát triển thị giác đúng cách.
- “Nhìn mờ chỉ cần thay kính”: nhìn mờ cũng có thể do bệnh lý mắt hoặc bệnh toàn thân, vì vậy không nên tự kết luận.
- “Kính chống ánh sáng xanh chữa được mỏi mắt”: loại kính này có thể hỗ trợ cảm giác thoải mái ở một số người nhưng không thay thế việc nghỉ mắt và khám thị lực.
- “Kính càng đắt càng tốt”: giá trị lớn nằm ở độ chính xác của đơn, chất lượng quang học, độ vừa khung và sự thoải mái khi sử dụng, không chỉ ở thương hiệu.
11. Kinh nghiệm chọn cầu kính tại gia đình
Khi mua cầu kính, nên chuẩn bị sẵn đơn kính mới nhất, đơn cũ và thông tin về nhu cầu sử dụng. Nếu cần kính lão liên tục, hãy nói rõ nghề nghiệp, thói quen nhìn và khả năng thích nghi. Người bán cần đo khoảng cách đồng tử, kiểm tra chiều cao kính và hướng dẫn cách sử dụng từng vùng nhìn.
Sau khi nhận kính, nên thử đeo ngay tại cơ sở nếu có thể. Kiểm tra xem kính có bị lệch, mờ, vết xước, bọt khí hoặc sai vị trí đồng tử không. Với kính đa điểm, nên dành thời gian thử nhìn xa, nhìn trung gian và nhìn gần thay vì chỉ nhìn một khoảng cách. Hãy yêu cầu cơ sở giải thích rõ chính sách bảo hành, đổi trả và điều chỉnh khung.
Một cơ sở tốt sẽ hỏi về triệu chứng trước khi giới thiệu sản phẩm, không chỉ nhìn vào mặt kính rồi bán ngay. Nếu bạn đang tìm cầu kính ở trương gia giới hoặc tại một địa điểm mới, những thông tin này giúp tránh mua nhầm và đảm bảo sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực tế.
12. Lời khuyên cho một đôi mắt khỏe trong gia đình
Mỗi thành viên nên có lịch khám mắt phù hợp với tuổi tác và tình trạng sức khỏe. Không nên tự mua kính mắt đọc sẵn cho trẻ em, bởi trẻ có thể mắc loạn thị hoặc lệch thị mà không biểu hiện rõ. Khi đã có đơn kính, cũng nên định kỳ kiểm tra lại nếu thị lực thay đổi.
Bên cạnh cầu kính, giấc ngủ đủ, dinh dưỡng cân bằng, vận động, giảm thời gian nhìn liên tục vào màn hình và bảo vệ mắt khỏi tia cực tím cũng là những yếu tố quan trọng. Nếu cần cầu kính, hãy bắt đầu bằng một cuộc khám chính xác, chọn loại kính phù hợp với đời sống và sử dụng nó đúng cách. Một đôi kính phù hợp không chỉ giúp nhìn rõ hơn mà còn mang lại sự thoải mái, tự tin và chất lượng sống tốt cho cả gia đình.