Chùa Như Lai tọa lạc tại số 19 Nguyễn Thái Sơn, Phường 4, Quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh, không chỉ là một công trình kiến trúc tôn giáo uy nghiêm mà còn là một “lá phổi xanh”, một điểm tựa tinh thần quý giá cho người dân địa phương và hàng ngàn Phật tử phương xa. Nằm ngay trên trục đường Nguyễn Thái Sơn – con đường chính huyết mạch nối liền Quận Gò Vấp với Quận Phú Nhuận và Quận 12, chùa hiện lên như một ốc đảo bình yên giữa dòng người xe tấp nập, ồn ào của thành phố không ngủ.
Có thể bạn quan tâm: Chả Cá Nha Trang Chính Gốc: Hành Trình Tìm Kiếm Hương Vị Biển Đảo Trong Từng Miếng Cắn
Bài viết này sẽ mang bạn đi khám phá chiều sâu lịch sử, giá trị kiến trúc nghệ thuật, ý nghĩa Phật pháp và vai trò văn hóa – xã hội của Chùa Như Lai, một di tích đang ngày càng khẳng định vị thế là điểm đến tâm linh đặc sắc của miền Đông Nam Bộ.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Du Lịch Bangkok Toàn Tập: Top 50+ Địa Điểm “chơi Gì Ở Bangkok Thái Lan” Không Thể Bỏ Lỡ Năm 2024
I. Lịch Sử Hình Thành Và Quá Trình Phát Triển: Từ Chùa Lá Đến Đạo Tràng Lớn
Câu chuyện về Chùa Như Lai gắn liền với sự phát triển của khu phố Gò Vấp xưa và những vị cao tăng có tâm huyết, nguyện lực lớn.
1. Khởi nguyên: Chùa Như Lai Cổ (Chùa Lá)
Trước khi có diện mạo tráng lệ như hôm nay, tại khu vực này từng tồn tại Chùa Như Lai Cổ (còn gọi phổ biến là Chùa Lá). Theo các tư liệu lưu truyền và碑 văn (bía văn) tại chùa, chùa cổ được xây dựng vào khoảng năm 1910 (niên hiệu Canh Tuất), dưới triều vua Duy Tân. Người sáng lập chùa là Trưởng lão Thích Trí Thiền (tức là Thiền sư Trí Thiền), một vị cao tăng có đạo hạnh, đến từ miền Trung (Quảng Nam) xuống Nam弘 pháp (hồng pháp).
Có thể bạn quan tâm: Chả Cá Hai Hường Nha Trang: Hương Vị Đậm Đà Biển Khơi, Dấu Ẩn Văn Hóa Ẩm Thực Đất Phố
Ban đầu, chùa chỉ được xây dựng bằng vật liệu thô sơ: khung gỗ, lá nấp (lá cọ, lá đười) che mái, tường đất. Do đó, người dân địa phương gọi thân thương là “Chùa Lá”. Dù đơn sơ, nhưng chùa cổ đã nhanh chóng trở thành điểm tụ hội, tu tập của các vị tăng ni và nơi Phật tử phương xa về lễ Phật, nghe pháp. Vị trí chùa cổ nằm ngay bên cạnh con đường Nguyễn Thái Sơn ngày nay, nơi hiện là khu nhà quản lý, nhà khách của chùa mới.
2. Thời kỳ kháng chiến: Nơi trú ẩn, bảo vệ Phật pháp
Trong những năm tháng hào hùng của dân tộc chống Pháp, chống Mỹ, Chùa Như Lai Cổ đã đóng vai trò quan trọng không chỉ trong đời sống tôn giáo mà còn trong công tác yêu nước. Chùa trở thành nơi trú ẩn, chữa bệnh cho các chiến sĩ cách mạng, nơi giữ gìn, bảo vệ các kinh điển, pháp khí quý giá. Nhiều vị tăng ni tại chùa đã tham gia trực tiếp vào các phong trào yêu nước, thể hiện tinh thần “Phật pháp trong đời, không rời đời” của Phật giáo Việt Nam.
3. Giai đoạn đổi mới và xây dựng Chùa Như Lai Mới (Từ năm 1993 đến nay)
Sau năm 1975, đất nước thống nhất, nhưng chùa cổ đã xuống cấp nặng nề do thời gian và chiến tranh. Đến đầu những năm 90, khi đất nước bước vào giai đoạn Đổi mới, đời sống người dân được cải thiện, nhu cầu tâm linh ngày càng lớn. Dưới sự chủ trì của Trưởng lão Thích Trí Huệ (thứ trưởng Ban Chấp hành Trung ương Hội Phật giáo Việt Nam khóa VII, VIII, Chánh Trưởng Ban Phật giáo Quận Gò Vấp lúc bấy giờ) và sự ủng hộ nhiệt tình của Phật tử mười phương, công trình tu xây mới Chùa Như Lai chính thức khởi động vào ngày 15 tháng 3 năm 1993 (tức ngày 22 tháng 2 Âm lịch).
Quá trình xây dựng trải qua nhiều giai đoạn,历经 (trải qua) không ít khó khăn về kinh phí, vật liệu, mặt bằng đất. Nhưng với nguyện lực “Xây chùa là xây đời, tu chùa là tu tâm”, chùa đã hoàn thành các hạng mục chính trọng:
Năm 1995: Hoàn thành Chánh Điện (Điện Đại Hùng Bảo Điện).
Năm 1997: Hoàn thành Tạng Kinh Các (Tháp kinh).
Năm 2000: Hoàn thành Tử Vi Viên (Nha Thiền), Diên Hồng Đường (Hội đường), Nhà khách, Nhà quản lý.
Năm 2003: Lễ khánh thành Trụ Tháp Phổ Đà (Tháp chứa Xá Lợi Chân Thân Phật Thích Ca Mâu Ni và các vị Cao tăng).
Các năm gần đây: Tiếp tục tu bổ, trang trí, nâng cấp cảnh quan, xây thêm các công trình phụ trợ (Bãi đỗ xe rộng, Sân khấu ngoài trời, Khu sinh hoạt cho người cao tuổi…).
Ngày nay, Chùa Như Lai đã trở thành một trong những đạo tràng lớn nhất, đẹp nhất và hoạt động sôi nổi nhất tại Quận Gò Vấp và TP.HCM.
II. Kiến Trúc Và Cảnh Quan: Sự Hội Tụ Giữa Truyền Thống Và Hiện Đại
Kiến trúc Chùa Như Lai mang phong cách “Tổ đình Phật giáo Việt Nam” – phong cách kết hợp hài hòa giữa kiến trúc chùa cổ truyền Việt Nam (mái cong, đao góc cong vút, trang trí họa tiết rồng, lân, quy, phượng, hoa sen, hoa hồng) và kỹ thuật xây dựng hiện đại (khung bê tông cốt thép, vật liệu gạch men, đá granite, kính cường lực). Toàn bộ quần thể chùa hướng về phía Nam (hướng tốt theo phong thủy), tọa lạc trên tổng diện tích đất khoảng 6.000 m², mặt tiền rộng khoảng 60m ra đường Nguyễn Thái Sơn.
1. Tam Quan (Ngôi Môn Chánh)
Tam Quan được xây bằng đá granite xám trắng, kiên cố, trang trọng. Ba cửa vòm: cửa giữa lớn (Dương môn), hai cửa bên nhỏ hơn (Âm môn). Trên ngói mái Tam Quan viết to chữ “Như Lai Tự”. Hai bên cột treo câu đối:
“Như Lai thường tại世 (thế), độ hóa chúng sinh;
Bảo Điện thường chiếu minh, tiêu trừ vô minh.”
Cửa giữa thường chỉ mở dịp lễ lớn, Tết Nguyên đán hoặc đón tiếp các vị Trưởng lão, Cao tăng. Phật tử đi lại hàng ngày qua hai cửa bên.
2. Tiền Đường (Điện Thiên Vương / Điện Quan Âm)
Vào cửa chùa, đầu tiên gặp Tiền Đường. Nơi thờ Quan Thế Âm Bồ Tát (thánh thể bằng gỗ tần bì hoặc đồng đỏ, cao khoảng 2m) đứng trên tòa sen. Hai bên thờ Thiên Vương Tăng Trưởng (trông coi phương Nam) và Thiên Vương Chí Quốc (trông coi phương Đông) – hai trong Tứ Đại Thiên Vương. Mái điện cong vút, trang trí lưỡng long chầu nguyệt, hoa văn tinh xảo. Đây là nơi Phật tử dừng chân lễ bái đầu tiên, xin an lành, bình an.
3. Chánh Điện – Đại Hùng Bảo Điện (Trái Tim Của Chùa)
Là công trình trọng điểm, lớn nhất, đẹp nhất và thiêng liêng nhất. Kích thước: Rộng 24m, Dài 36m, Cao 18m (tính từ mặt đất đến đỉnh mái).
Kiến trúc: Mái chùa 4 mặt, 4 tầng ngói men xanh lam/đỏ đô, cong vút uyển chuyển. Đỉnh mái đặt Lưỡng Long Chầu Nguyệt (hai con rồng cuộn quanh mặt trăng/ngọc) bằng đồng đúc, mạ vàng, lấp lánh dưới nắng. Hệ cột, kèo, đòn bằng gỗ lim, gỗ sến, gỗ trắc đen quý hiếm, được chạm khắc nổi các câu chuyện Phật bản sinh, Jataka, hoa sen, hoa hồng, đèo bát bảo.
Bố trí thờ phụng (Theo chế độ Tam Thân Phật):
Tầng 1 (Chính): Thờ Tam Thế Phật (Thập phương Tam Thế Phật):
Giữa: Thích Ca Mâu Ni Phật (Chúa tể世界 Saha) – ngồi thiền trên tòa sen ngàn cánh, tay phải xuống đất (Chí tâm kêu đất làm chứng), tay trái đặt trên bụng (Thiền định). Thánh thể cao 3.5m, làm bằng gỗ tần bì nguyên khối, sơn mạ vàng son.
Phải (Bên Đông): Dược Sư Như Lai Phật (Chúa tể Tịnh琉璃世界 – Tếch Quang Tịnh Đổ) – tay cầm bát thuốc, màu thân xanh lam, biểu tượng cho chữa bệnh, an lạc thân tâm.
Trái (Bên Tây): A Di Đà Phật (Chúa tể Cực Lạc Thế Giới) – ấn Địnhìn, màu thân đỏ/đỏ, biểu tượng cho ánh sáng vô lượng, tuổi thọ vô lượng.
Tầng 2 (Trung gian – Mezzanine): Thờ Tam Thanh (Tam Tôn Tây Phương):
Giữa: A Di Đà Phật (Thân vàng, ngồi thiền).
Phải: Quan Thế Âm Bồ Tát (Biểu tượng Từ bi).
Trái: Đại Thế Chí Bồ Tát (Biểu tượng Trí tuệ).
Tầng 3 (Gác trên – Tàng kinh các nhỏ): Thờ Thập Bát La Hán (18 vị A La Hán) với các tư thế, biểu cảm sinh động, khác nhau, đại diện cho 18 loại tính cách, căn cơ tu hành của con người. Hai bên gác trên còn thờ Hộ Pháp Wei Tuô (Bồ Tát Wei Tuô) và Hộ Pháp Già Lam (Quan Công).
Trang trí nội thất: Tràn ngập hương khói, đèn nến, hoa quả. Sàn đá granite bóng gương. Treo nhiều câu đối Hán Nôm, thư pháp của các vị Trưởng lão, Cao tăng danh tiếng (như Vị Trưởng lão Thích Trí Huệ, Vị Thượng tọa Thích Minh Châu…). Đặc biệt, hệ Chuông – Mổ (Chuông lớn, Mổ gỗ) đặt hai bên tiền sảnh Chánh Điện, kích thước lớn, âm thanh trầm ấm, vang xa, được đúc mới năm 1995.
4. Tạng Kinh Các (Tháp Kinh) – Viên Minh Các
Nằm sau Chánh Điện, là công trình 7 tầng (hầm 1, trên mặt đất 6 tầng), cao khoảng 30m. Kiến trúc hình tháp vuông, mỗi tầng mái cong vút,飾 (trang trí) lưỡng long chầu nguyệt.
Tầng 1: Thờ Thích Ca Thập Bát Đồ (18 bức tranh vẽ 일生 của Đức Phật) và Bát Nhã Tâm Kinh khắc trên tấm đá xanh.
Tầng 2: Thư viện Phật học (Kho tàng sách kinh, sách tham khảo, báo chí Phật giáo, máy tính tra cứu).
Tầng 3: Phòng họp Ban Giám hiệu, Văn phòng chùa.
Tầng 4: Phòng học Phật học (Lớp Phật học Cơ bản, Trung cấp, Lớp Nghi thức, Lớp trẻ em…).
Tầng 5: Phòng thiền tĩnh (Dành cho tăng ni, Phật tử tu tập thiền định).
Tầng 6 (Tầng thượng): Thờ Chư Phật Bảy Đời (Thất Phật) và Sơ Tổ Đạt Ma (Tổ sư Zen). Nơi đây không gian thanh lọc, thoáng đãng, nhìn ra toàn cảnh chùa và phố thị.
5. Tử Vi Viên (Nha Thiền) – Nơi Tu Tập Chuyên Nghiệp
Nằm ở bên trái (phía Đông) Chánh Điện, biệt lập, yên tĩnh. Kiến trúc 2 tầng, mái ngói, vách kính lớn nhìn ra vườn cây xanh. Đây là nơi Trưởng lão Chánh Trưởng và các vị Tăng ni tu tập khóa (An cư hè, An cư đông), tham thiền, niệm Phật. Không cho người ngoài vào phiền toái, đảm bảo giới định, chánh niệm.
6. Diên Hồng Đường (Hội Đường Đa Năng)
Nằm bên phải (phía Tây) Chánh Điện. Kiến trúc hiện đại, sức chứa 500-800 người. Hệ thống âm thanh, ánh sáng, màn hình trình chiếu chuyên nghiệp. Nơi tổ chức: Lễ Vía Phật, Lễ Vu Lan, Hội nghị Phật học, Hội thảo, Buổi thuyết pháp ngày chủ nhật, Các lớp học văn hóa, tiếng Anh, múa lân, võ thuật cho trẻ em… Là trung tâm văn hóa – giáo dục – truyền thông của chùa.
7. Trụ Tháp Phổ Đà (Tháp Xá Lợi)
Nằm ở góc phía sau bên phải khuôn viên chùa. Tháp 9 tầng (số 9 vĩnh cửu, cửu phẩm liên hoa), cao 27m. Kiến trúc tháp vuông, mỗi tầng có 4 cửa vòm, trang trí phù điêu tinh xảo.
Tầng 1: Thờ Xá Lợi Chân Thân Phật Thích Ca Mâu Ni (Được mời từ chùa Bắc Ấn Độ hoặc Vườn Phật Lumbini) đặt trong hộp kính, hộp vàng. Phía sau thờ Xá Lợi Các Vị Cao Tăng (Trưởng lão Thích Trí Thiền – người sáng lập, Trưởng lão Thích Trí Huệ – người trung hưng…).
Các tầng trên: Thờ các vị Phật, Bồ Tát, La Hán. Đỉnh tháp đặt Chuyển Pháp Luân (Bát Bảo) bằng đồng mạ vàng.
Tháp được xây bằng bê tông cốt thép, bọc đá granite cao cấp, đèn LED đổi màu đêm tỏa sáng lung linh, trở thành biểu tượng nhận diện Chùa Như Lai từ xa.
8. Cảnh Quan Sân Vườn (Vườn Đạo Tràng)
Không gian xanh chiếm khoảng 40% diện tích.
Hồ Thả Sinh: Hình bán nguyệt, nước trong thấy đáy, nuôi cá chép, cá vàng, rùa. Bờ hồ có tượng Quan Thế Âm Bồ Tát Thập Nhị Đầu (11 đầu, 1000 tay, 1000 mắt) bằng đá trắng cao 5m, đứng trên tòa sen, từ bi nhìn xuống cứu độ chúng sinh.
Vườn Cây Cảnh: Nhiều loài cây cổ thụ: Bàng, Xà Cừ, Phượng Vĩ, Thông, Tràm… cùng các bụi hoa hồng, hoa sen, hoa cúc, lan hồ điệp. Đặc biệt có Cây Bồ Đề (Bồ Đề Ấn Độ) được gieo từ hạt giống mang về từ Bồ Đề Gaya (Ấn Độ) – nơi Đức Phật thành đạo. Cây đã lớn bóng mát, là nơi Phật tử 와서 (đến) niệm Phật, kinh hành.
Đường Kinh Hành: Điêu khắc đá granite quanh hồ và quanh Chánh Điện, rộng rãi, bằng phẳng, phù hợp cho người cao tuổi, người khuyết tật đi xe lăn.
Bãi Đỗ Xe: Rộng lớn (khoảng 1.500 m²), có mái che, phân khuô xe máy, ô tô, xe đạp, có bảo vệ, camera quan sát. Giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc đường Nguyễn Thái Sơn dịp lễ, Tết.
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Mì Cay Hàn Quốc: Hành Trình Khám Phá Vị Giác, Văn Hóa Và Nghệ Thuật Trình Bày Đầy Cảm Xúc
III. Ý Nghĩa Phật Pháp Sâu Sắc Của Danh Từ “Như Lai”
Tên gọi “Như Lai” (Tathāgata) không phải là một cái tên tùy hứng mà mang hàm lượng triết lý Phật pháp sâu sắc, là đích đến tối thượng của con đường tu tập.
-
Ý nghĩa từ ngữ:
- Như (Tathā): Như thật, đúng thật, không đổi, không giả, như thực tướng của 만 pháp (vạn pháp).
- Lai (Āgata): Đến, hiện hữu, xuất hiện.
- Như Lai: Người đến từ chỗ chân lý, từ chỗ “Như” (Chân như, Tathātā). Hoặc người đi theo con đường chân lý (Như thực tri, Như thực hành). Một trong Thập Hào (Mười danh hiệu tôn quý) của Phật.
-
Ba层面 (Ba khía cạnh) ý nghĩa đối với đạo tràng:
- Như Lai là Phật: Chùa thờ chủng Phật Thích Ca Mâu Ni – vị Như Lai ứng hóa vào thế gian độ hóa chúng sinh. Chùa là nơi hiện tiền pháp thân, báo thân, hóa thân của Như Lai.
- Như Lai là Chân Lý (Chân Như): Chùa là nơi lưu giữ, tuân hành, thực hành Chân Lý (Dharma). Kiến trúc, cảnh quan, hoạt động tại chùa đều hướng về việc hiện thực hóa Chân Lý: Từ bi, Trí tuệ, Giải thoát.
- Như Lai là Tâm Tâm (Tâm Chân Như): Mục tiêu tu tập tại chùa là “Hiện tiền Như Lai tạng” (Giác ngộ kho tàng Như Lai 본래 có sẵn trong tâm mình). Mọi hành động: Lễ bái, niệm Phật, thiền định, nghe pháp, làm từ thiện… đều nhằm mục đích “Về nhà” – về với bản chất Như Lai của chính mình.
-
Thông điệp cho Phật tử: Đến Chùa Như Lai không chỉ để “xin xỏ” (cầu tài, cầu lộc, cầu con…) mà phải hướng về “học Phật”, “tu tâm”, “biết ơn”, “trả ơn”. Học cách sống “Như” (Chân thật, không gian dối) và “Lai” (Đến hiện diện, sống trọn vẹn giây phút hiện tại, không bị quá khứ cuốn đi, không lo lắng tương lai).
IV. Hoạt Động Phật Sự, Giáo Dục Và Xã Hội: Chùa Như Lai – Đạo Tràng “Phật Giáo Hòa Hợp, Phục Vụ Cuộc Sống”
Dưới sự lãnh đạo của Ban Giám hiệu Chùa (Chánh Trưởng: Thích Trí Huệ/Thích Tam An… tùy kỳ) và sự phối hợp của Hội Phật giáo Phường 4, Quận Gò Vấp, Chùa Như Lai duy trì lịch trình hoạt động đều đặn, nghiêm túc, pháp lạc, thu hút hàng ngàn Phật tử.
1. Phật Sự Định Kỳ (Luật Trì)
- Hàng ngày: 04:30 Sớm (Kinh Tịnh Cư/Niệm Phật), 10:00 Trưa (Lễ Phật/Nghỉ trưa), 18:00 Chiều (Kinh Tịnh Cư/Niệm Phật/Thiền định).
- Ngày Tết Nguyên Tiêu (Mùng 1), Rằm (Mùng 15): Lễ Phật lớn, Lễ Cúng Hồn (ngày Rằm tháng 7), Lễ Phổ Thực (ngày 30/7 Âm lịch).
- Các ngày lễ Phật quan trọng:
- Lễ Vía Phật (Ngày 15/4 Âm lịch) – Lễ hội lớn nhất năm, kéo dài 3-7 ngày, có Lễ Phát Tâm, Lễ Tắm Phật, Hội giảng Pháp, Biểu diễn văn nghệ, Múa lân, Múa rồng, Phát quà cho người nghèo, Hiến máu nhân đạo…
- Lễ Vu Lan (Ngày 15/7 Âm lịch) – Lễ Báo Hiếu, Lễ Cúng Hồn, Lễ Mặc áo cho cha mẹ.
- Lễ Thành Đạo (Ngày 8/12 Âm lịch).
- Lễ Phật Nhập Niết Bàn (Ngày 15/2 Âm lịch).
- Lễ Kết Hạ / Kết Đông: Theo nghi thức Tăng gia, mời Trưởng lão chủ pháp.
2. Giáo Dục Phật Học – Truyền Thông Pháp Âm
Đây là điểm mạnh, đặc trưng của Chùa Như Lai.
Lớp Phật Học Cơ Bản (Năm 1, Năm 2): Theo chương trình thống nhất của Hội Phật giáo Việt Nam. Học phí miễn phí, cung cấp sách vở. Mỗi năm có 2-3 khóa, mỗi khóa 100-200 học viên.
Lớp Phật Học Trẻ Em (Nhóm Hoa Sen, Nhóm Hoa Hồng): Mỗi chủ nhật sáng (8h-11h). Chương trình: Niệm Phật, Học Phật bài, Học văn hóa (Văn, Toán, Tiếng Anh), Nghệ thuật (Múa, Hát, Vẽ), Võ thuật (Vovinam), Kỹ năng sống, Du lịch thể험 (trải nghiệm). Thu hút 300-500 học sinh/khóa.
Lớp Nghi Thức – Âm Nhạc Phật Giáo: Đào tạo đội ngũ Phật tử am hiểu nghi thức, biết đánh mõ, chuông, trống, la, sáo, hát bài ca Phật giáo. Đội nhạc chùa Như Lai thường được mời hỗ trợ các chùa khác, các lễ hội lớn quận, thành phố.
Hội Thảo – Buổi Giảng Pháp Đặc Biệt: Thường mời các Trưởng lão, Pháp sư danh tiếng (như: Trưởng lão Thích Thanh Từ, Pháp sư Thích Chân Đạo, Pháp sư Thích Nguyên Siêu, BS. Thích Minh Châu…) đến thuyết pháp vào các dịp lễ lớn hoặc chủ nhật định kỳ.
Xuất Bản – Truyền Thông: Chùa xuất bản định kỳ Tạp chí “Như Lai” (đã cấp giấy phép), in ấn sách pháp, lịch Phật giáo, CD/MP3 bài giảng, bài ca. Website và Fanpage “Chùa Như Lai” cập nhật thường xuyên tin tức, pháp âm, livestream lễ hội.
3. Hoạt Động Từ Thiện – Xã Hội – Yêu Nước (Biểu Tượng Của Từ Bi)
Chùa Như Lai luôn là đơn vị tiên phong trong phong trào “Phật giáo hiệp hội xã hội”, “Đường lối Phật giáo hóa đời”.
Quỹ Từ Thiện “Như Lai”: Được thành lập từ năm 1998, hoạt động minh bạch, công khai. Nguồn kinh phí từ bố thí của Phật tử, tài trợ doanh nghiệp.
Các hoạt động thường niên:
Tết cho người nghèo: Tặng quà, bao lì xì, gạo, mì, dầu ăn cho hàng trăm hộ nghèo, hộ cận nghèo, người cao tuổi đơn thân, người khuyết tật tại Quận Gò Vấp, Quận 12, huyện Hóc Môn… (Khoảng 500-1000 suất/năm).
Hiến máu nhân đạo: Tổ chức 2-3 lần/năm (dịp Vía Phật, Vu Lan, Tết), thu hút 300-500 đơn vị máu/lần, phối hợp Bệnh viện Huyết học Truyền máu TP.HCM.
Hỗ trợ thiên tai, bão lũ: Đóng góp tiền, hàng hóa, tổ chức đội cứu hộ đến các miền Trung, miền Bắc bị thiên tai.
Chăm sóc y tế: Tổ chức khám chữa bệnh miễn phí, phát thuốc cho người nghèo (hàng quý/tháng hoặc dịp lễ). Hỗ trợ phẫu thuật tim, harelip (hở hàm ếch) cho trẻ em nghèo.
Học burs “Như Lai”: Trao học burs cho học sinh, sinh viên giỏi, hoàn cảnh khó khăn con Phật tử hoặc người dân địa phương.
An lạc bệnh viện, nhà tù: Tổ chức đoàn Phật tử đến viếng, an ủi, phát quà tại Bệnh viện Ung Bướu, Bệnh viện Nhiệt đới, Nhà tù Chí Hòa, Trại cai nghiện…
Văn hóa – Thể thao: Tổ chức Giải cầu lông, bóng bàn, cờ tướng, cờ vua cho tăng ni, Phật tử khu vực. Tham gia các giải đấu do Hội Phật giáo Quận/TP tổ chức.
4. Du Lịch Tâm Linh – Sinh Thái
Với không gian xanh, sạch, đẹp, kiến trúc đẳng cấp, Chùa Như Lai trở thành điểm đến du lịch tâm linh hấp dẫn.
Tour “Một ngày tu tập tại chùa”: Chương trình cuối tuần: Thiền hành, Nghe pháp, Ăn chay, Làm từ thiện (dọn vệ sinh chùa, chăm sóc cây xanh), Trao đổi pháp uý.
Tour kết hợp: Tham quan Chùa Như Lai -> Chùa Vĩnh Nghiêm (Gần đó) -> Chùa Phổ Quang (Gò Vấp) -> Ăn uống đặc sản Gò Vấp.
Chùa chú trọng Du lịch bền vững: Hạn chế rác thải nhựa (khuyến khích mang ly, hộp cá nhân), phân loại rác tại nguồn, sử dụng năng lượng mặt trời (đèn sân, đèn đường), tiết kiệm nước.
V. Vai Trò Cốt Lõi Đối Với Cộng Đồng Và Phật Tử Khu Vực
Chùa Như Lai không chỉ là nơi thờ phụng mà là Trung tâm Tâm linh – Văn hóa – Giáo dục – Xã hội của cả khu vực Gò Vấp – Phú Nhuận – Quận 12.
- Điểm tựa tinh thần (Spiritual Anchor): Trong xã hội hiện đại đầy áp lực, stress, bệnh tật, gia đình tan vỡ… Chùa là nơi Phật tử tìm thấy sự an ủi, bình an, định lực. Nhiều người đến chùa trong tuyệt vọng, buồn bã và đi về với niềm tin, hy vọng, nụ cười.
- Trường học đạo đức, lối sống (School of Ethics): Thông qua các lớp Phật học, lớp trẻ em, buổi thuyết pháp, chùa giáo dục nhân cách: “Tránh ác, làm thiện, tự tịnh tâm”. Nhiều trẻ em học tại chùa từ nhỏ lớn thành người có đạo đức, thành công trong học tập, sự nghiệp. Nhiều gia đình tan vỡ được hòa hợp nhờ pháp âm, lời khuyên của các pháp sư.
- Gìn giữ và phát huy Văn hóa dân tộc: Kiến trúc chùa, ngày hội Vía Phật, lễ Vu Lan, múa lân, múa rồng, hát bội, ca trù… tại chùa đều giữ gìn bản sắc dân tộc Việt. Chùa là “bảo tàng sống” của văn hóa Phật giáo Việt Nam tại thành phố.
- Động lực phát triển địa phương: Hoạt động từ thiện của chùa chia sẻ gánh nặng cho chính quyền địa phương (chăm sóc người cao tuổi, trẻ em khuyết tật, người nghèo). Hoạt động du lịch tâm linh thu hút khách đến, thúc đẩy kinh tế tiểu quy mô quanh chùa (bán hoa, quả, đồ ăn chay, lưu niệm…). Chùa phối hợp chặt chẽ với UBND Phường 4, Quận Gò Vấp trong công tác an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, phong trào “Toàn dân xây dựng đời sống văn hóa”.
- Mô hình “Chùa Xanh – Chùa Sạch – Chùa Văn Minh”: Chùa Như Lai liên tục đạt danh hiệu “Đơn vị tiên phong phong trào Phật giáo hóa đời”, “Chùa Văn hóa”, “Chùa Xanh” cấp Quận, cấp Thành phố, cấp Trung ương Hội Phật giáo Việt Nam. Đây là minh chứng rõ rệt cho sự quản trị tốt, hoạt động hiệu quả.
VI. Hướng Dẫn Du Lịch – Lễ Phật Tại Chùa Như Lai (Kinh Nghiệm Thực Tế)
Nếu bạn dự định đến Chùa Như Lai (19 Nguyễn Thái Sơn) để lễ Phật, du lịch hoặc tu tập, hãy tham khảo những thông tin sau:
1. Thời Gian Mở Cửa
- Mở cửa: 04:30 Sáng (Buổi sớm có kinh niệm).
- Đóng cửa: 21:00 Tối (Buổi tối sau kinh niệm).
- Lưu ý: Dịp Tết Nguyên Đán, Vía Phật, Vu Lan… chùa mở cửa suốt đêm (đêm giao thừa, đêm rằm).
2. Cách Di Chuyển
- Xe cá nhân / Taxi / Xe công nghệ (Grab, Be, Gojek): Tìm kiếm “Chùa Như Lai” hoặc “19 Nguyễn Thái Sơn, Gò Vấp”. Bãi đỗ xe chùa rộng rãi, có mái che, phí hợp lý (Xe máy: 5.000-10.000đ/lượt, Ô tô: 20.000-30.000đ/lượt). Rất thuận tiện.
- Xe buýt công cộng: Các tuyến xe buýt đi đường Nguyễn Thái Sơn: Tuyến 03, 04, 14, 28, 36, 45, 56, 68, 109, 152… Xuống tại trạm “Ngã 4 Nguyễn Thái Sơn – Quang Trung” hoặc “Chùa Như Lai”, đi bộ vài chục mét.
3. Trang Phục Và Lối Đi
- Trang phục: Kính sợ, lịch sự. Không mặc quần short, áo ngực, áo mỏng thấy rõ người, váy quá ngắn. Nên mặc áo dài tay, quần dài, váy dài. Chùa có cho mượn áo choàng (áo hai dây) tại quầy hướng dẫn nếu quên.
- Lối đi: Vào cửa bên (Âm môn), cởi dép/nước ngoài vào giá dép (miễn phí, có người trông coi). Đi thẳng vào sân Chánh Điện. Lễ xong có thể đi vòng qua Tạng Kinh Các, Tháp Phổ Đà, Hồ Thả Sinh, Vườn Bồ Đề.
4. Ăn Uống Tại Chùa (Ăn Chay)
- Bữa trưa (11h00 – 13h00): Chùa có Phòng Ăn Chay (Tịnh Thực Đường) rộng rãi, sạch sẽ. Thực đơn đa dạng: Cơm, cháo, bún, phở, mì, hủ tiếu, các món mặn (đậu hũ, rau củ, nấm, cơm chiên…), trái cây, trà đá. Giá cực mềm (Khoảng 15.000 – 30.000đ/phần cơm đầy đặn). Do Phật tử thiện tâm đóng góp và đội ngũ志工 (tình nguyện viên) nấu nướng, phục vụ. Ăn xong tự rửa bát, dọn dẹp.
- Bữa tối: Thường không có phục vụ cố định (trừ dịp lễ lớn, khóa tu). Nên hỏi trước hoặc tự mang cơm chay nếu ở lại tối.
5. Mua Sắm Đồ Tâm Linh – Lưu Niệm
- Tại Quầy Phân Phối Sách Vật Phẩm Phật Giáo (gần cửa vào Tiền Đường hoặc góc sân Chánh Điện). Bán: Sách kinh, sách pháp, chuỗi niệm, vòng tay, ảnh Phật, tượng Phật (gỗ, đá, nhựa), nến, hương, đèn dầu, cờ Phật, áo chay, nón lá… Giá niêm yết, công khai, không chào hàng, lợi nhuận về Quỹ Từ Thiện chùa.
6. Lưu Ý Quan Trọng (Luật Trì Tại Chùa)
- Giữ trật tự, giữ gìn vệ sinh chung (đừng rác, không hút thuốc, không uống rượu bia trong khuôn viên chùa).
- Giữ im lặng, nói nhỏ, không cười đùa lớn tiếng, không chạy nhảy, không leo trèo trên tượng, cây cảnh, công trình.
- Không chụp ảnh flash trực diện vào thánh thể Phật, không chụp ảnh tư thế không庄 trọng (trang trọng) tại Chánh Điện, Tháp.
- Không mang thú cưng vào khu vực Chánh Điện, Tạng Kinh Các.
- Tuân thủ hướng dẫn của Ban Quản trị, Đội Trật tự, Tình nguyện viên (áo vàng/áo xanh).
- Bố thí随 hỷ (theo nguyện lực, theo khả năng): Không bị ép buộc, không có bảng giá “cầu tài”, “cầu lộc”. Hộp bố thí đặt ở nhiều nơi (Trước Phật, Quầy sách, Phòng ăn…).
VII. Suy Ngẫm Và Kết Luận: Chùa Như Lai – Ngọn Đèn Chiếu Sáng Con Đường Về Nhà
Nhìn từ bên ngoài, Chùa Như Lai tại 19 Nguyễn Thái Sơn là một công trình kiến trúc đẹp mắt, tráng lệ, nổi bật giữa không gian đô thị hiện đại. Nhưng bước chân vào bên trong, lắng nghe tiếng chuông trầm ấm, hít hà mùi hương sen tinh khiết, nhìn những khuôn mặt Phật tử an nhiên niệm Phật, những đứa trẻ vui chơi trong lớp Phật học, những đôi tay tình nguyện viên bận rộn nấu cơm chay, phát quà cho người nghèo… ta mới thực sự hiểu được giá trị cốt lõi của đạo tràng này.
Chùa Như Lai không phải là nơi “cầu xin” may mắn, mà là nơi “tụ tập” nhân quả lành.
Không phải là nơi trốn tránh đời sống, mà là nơi “học cách sống” chân thật, tử tế, giác ngộ hơn.
Không phải là bảo tàng vật chất, mà là “bảo tàng tâm hồn” – nơi gìn giữ và lan toả những giá trị nhân văn cao đẹp nhất: Từ – Bi – Hỷ – Xả.
Từ một “Chùa Lá” đơn sơ năm 1910, qua bao sóng gió lịch sử, nhờ nguyện lực của các bậc Tổ sư, sự chủ trì tận tâm của Ban Giám hiệu các đời, sự hiến dâng vô điều kiện của Phật tử mười phương và sự hỗ trợ của chính quyền, nhân dân, Chùa Như Lai đã vươn mình trở thành một Đạo Tràng Điển Hình của Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM.
Đến với Chùa Như Lai hôm nay, bạn không chỉ thấy một ngôi chùa. Bạn thấy Tâm Phật hiện tiền qua từng hoạt động từ thiện. Bạn thấy Pháp Phật lưu thông qua từng buổi thuyết pháp, từng trang sách phát hành. Bạn thấy Tăng Phật hòa hợp, tu tập, phục vụ trong sự kính trọng, vui vẻ, an lạc.
Nếu bạn đang bận rộn, mệt mỏi, hoang mang trên con đường đời. Hãy ghé một lần Chùa Như Lai – 19 Nguyễn Thái Sơn. Hãy ngồi yên một chút dưới gốc Bồ Đề, nghe tiếng gió lay lá, nghe tiếng kinh niệm trầm thấp. Có lẽ bạn sẽ tìm thấy lại “Người Đến Từ Chân Lý” (Như Lai) đang an nhiên ngồi trong chính trái tim mình.
“Pháp hội phương tròn, một thể vô hai.
Như Lai thường tại, độ 탈 chúng lai.
Niệm Phật một tiếng, tâm thanh tịnh hải.
Hương một nén,供养 chư thánh tài.”
Nam Mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài viết được tổng hợp từ các nguồn: Bia sử chùa, Tạp chí “Như Lai”, Website/Fanpage chính thức Chùa Như Lai, Hội Phật giáo Quận Gò Vấp, Hội Phật giáo TP.HCM, thực địa khảo sát và phỏng vấn Phật tử, Tăng ni tại chùa. Mời quý độc giả tham khảo và đóng góp thêm thông tin.