Thành đô hiện nay của Trung Quốc là Bắc Kinh. Thành phố này nằm ở miền Bắc của đất nước, thuộc bình nguyên Hoa Bắc và cách biển Bộ Hải một khoảng không xa. Bắc Kinh không chỉ là nơi đặt trụ sở của Chính phủ trung ương mà còn là trung tâm chính trị, ngoại giao, kinh tế, giáo dục, khoa học và văn hóa quan trọng nhất của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Nếu chỉ cần câu trả lời ngắn cho câu hỏi “thành đô Trung Quốc ở đâu”, đáp án chính xác là Bắc Kinh, tên tiếng Trung là 北京, phiên âm Běijīng. Tuy nhiên, Bắc Kinh là một đô thị rộng lớn với nhiều khu vực, nhiều di sản thời xưa và hàng chục điểm đến nổi tiếng. Bài viết dưới đây giúp tìm hiểu chi tiết hơn về vị trí, lịch sử, địa chính trị và những điều đáng chú ý của thủ đô này.
Có thể bạn quan tâm: Bún Thang Nổi Tiếng Hà Nội: Hương Vị Nước Dùng Thanh Nhạt Và Nét Đậm Chất Miền Bắc
Bắc Kinh nằm ở đâu?
Bắc Kinh nằm ở phía bắc Trung Quốc, gần tọa độ 39°54′ đường kinh tuyến Bắc và 116°23′ đường kinh tuyến Đông. Thành phố tọa lạ trên bình nguyên Hoa Bắc, phía bắc là vùng núi và thảo nguyên, phía nam là đồng bằng rộng mở. Thành phố giáp tỉnh Hà Bắc ở nhiều hướng, phía đông nam giáp thành phố Thiên Tân, một đô thị trực thuộc trung ương khác.
Bắc Kinh không trực tiếp nằm trên bờ biển nhưng khá gần vịnh Bộ Hải. Từ trung tâm Bắc Kinh đi về phía đông nam có thể đến Thiên Tân, thành phố cảng lớn nằm trên bờ biển Bộ Hải. Khoảng cách giữa hai thành phố tùy theo tuyến đường và phương tiện, thường khoảng 130–160 km. Đây cũng là lý do Bắc Kinh thuộc khu vực kinh tế trọng điểm Bờ Bắc, gắn kết chặt chẽ với Thiên Tân, Hà Bắc và các thành phố xung quanh.
Bắc Kinh có khí hậu lục địa theo mùa rõ rệt. Mùa đông thường lạnh và khô, nhiệt độ có thể xuống dưới 0°C; mùa hè nóng, ẩm và nhiều thời điểm nhiệt độ vượt 30°C. Mùa xuân thường có gió, còn mùa thu khá mát mẻ, dễ chịu và thích hợp để đi du lịch. Vì vậy, thời điểm từ cuối tháng Tư đến tháng Năm và từ giữa tháng Chín đến đầu tháng Mười thường được nhiều du khách lựa chọn.
Có thể bạn quan tâm: Đồn Điền Cao Su Là Gì? Tổng Quan Về Cơ Cấu, Quy Trình Và Vai Trò
Vì sao Bắc Kinh là thủ đô Trung Quốc?
Bắc Kinh trở thành thủ đô của Trung Quốc nhờ kết hợp giữa vị trí địa lý thuận lợi, nền lịch sử lâu dài và vị thế trung tâm thể chế, kinh tế. Trong nhiều thời kỳ, Bắc Kinh đóng vai trò kinh đô của các triều đại Liao, Kim, Nguyên, Minh, Thanh, Trung Hoa Dân chủ Quốc và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Thành phố hiện là nơi tập trung của các cơ quan đầu não quan trọng nhất đất nước, trong đó có Chính phủ, Quốc hội Nhân dân Trung Quốc và nhiều ban, ngành, tổ chức trung ương. Bắc Kinh cũng là nơi có nhiều đại sứ quán và cơ quan ngoại giao của các nước, nên khu vực Triêu Dương thường được ví là khu ngoại giao quan trọng.
Bên cạnh chức năng chính trị, Bắc Kinh là một trung tâm kinh tế lớn. Thành phố thu hút đầu tư trong nhiều lĩnh vực như công nghệ, tài chính, truyền thông, giáo dục, du lịch và sản xuất. Khu phát triển kinh tế Trung Quốc, thường gọi ngắn gọn là Quốc Giao, nằm trong khu vực Triêu Dương và tập trung nhiều công ty, khách sạn, trung tâm thương mại và tổ chức tài chính quốc tế.
Bắc Kinh cũng là trung tâm học thuật hàng đầu của Trung Quốc. Đại học Bắc Kinh, Đại học Thanh Hoa, Viện Hàn lâm Trung Quốc và nhiều cơ sở nghiên cứu lớn đều đặt tại đây. Thành phố có hệ thống bảo tàng, thư viện, nhà hát và các di sản văn hóa phong phú, phản ánh đời sống hiện đại bên cạnh nền sử lịch sử và văn hóa lâu đời.
Có thể bạn quan tâm: Nhà Hàng Long Quân Buffet Lẩu: Trải Nghiệm Ăn Uống Đa Dạng, Nóng Hổi Và Đáng Nhớ
Lịch sử kinh đô của Bắc Kinh
Khu vực Bắc Kinh có lịch sử cổ đại hơn nhiều nghìn năm. Tuy nhiên, lịch sử chính thức làm kinh đô gắn với thành phố bắt đầu từ thời nhà Liao. Thời Liao, khu vực này được gọi là Nam Kinh và là một trong năm kinh đô của triều đại, nằm phía bắc kinh đô chính.
Sau khi nhà Kim chiếm khu vực miền Bắc Trung Quốc, Bắc Kinh được xây dựng lại và đặt tên là Trung Đô. Đến thời nhà Nguyên, thành phố được mở rộng về quy mô lớn, mang tên Đại Đô. Đây là thời kỳ nổi tiếng nhờ sự phát triển của các công trình kiến trúc rộng lớn, kênh đào và những quảng trường lớn.
Đoạn Bắc Kinh vào thời kỳ rực rỡ nhất dưới thời Minh, chủ yếu dưới thời vua Vĩnh Lạc, Hoàng Đế. Năm 1421, triều Minh chính thức chuyển kinh đô từ Nam Kinh hiện nay là thành phố Nam Kinh của Trung Quốc sang Bắc Kinh. Quyết định này gắn với việc xây dựng Cống thành, Cấm thành và hàng loạt công trình cung đình, đền đường có quy mô lớn.
Năm 1644, sau khi Thanh đội quân vào Trung Hoa, Bắc Kinh tiếp tục làm kinh đô dưới thời Thanh. Sau khi Cộng hòa Trung Hoa được thành lập năm 1912, Bắc Kinh cũng giữ vai trò thủ đô. Trong giai đoạn xây dựng nước, tên thành phố từng được đổi thành Bắc Bình và sau đó trở lại tên Bắc Kinh.
Nhờ lịch sử này, Bắc Kinh có những phức tạp kiến trúc kết hợp nhiều nền văn hóa. Thành phố không chỉ có cung đình và kiến trúc kiểu Trung Hoa cổ đại mà còn chịu ảnh hưởng của văn hóa Mông Cổ, Tây Á, châu Âu và Nhật Bản trong những giai đoạn khác nhau.
Bắc Kinh là thành phố trực thuộc trung ương
Bắc Kinh là một trong bốn thành phố trực thuộc Chính phủ Trung ương của Trung Quốc, cùng với Thượng Hải, Thiên Tân và Trùng Khánh. Địa chính trị của thành phố tương đương cấp tỉnh, dù diện tích rộng và dân số đông. Bắc Kinh có 16 quận, trong đó những khu vực được du khách biết đến nhiều gồm:
- Đông Thành: trung tâm lịch sử, có Cấm thành và Quảng trường Thiên An Môn.
- Tây Thành: khu vực trung tâm chính trị, có Trung Nam Hải, Cực Bắc Thiên và nhiều cơ quan quan trọng.
- Triêu Dương: khu kinh tế, thương mại và ngoại giao, có khu thương mại Quốc Giao, Sanlitun và sân vận động Olympic Quốc gia.
- Hải Điền: khu giáo dục, công nghệ và đại học, có Đại học Thanh Hoa.
- Phong Thai: khu phát triển đô thị phía tây, tập trung nhiều doanh nghiệp.
- Đại Hưng: khu hành chính và giao thông mới phía nam, gần sân bay Đại Hưng.
- Vạn Lợi: khu trung tâm thương mại nổi tiếng với phố mua sắm.
- Hậu Hải: khu phố cổ, hồ nước, quán bar và không gian văn hóa nghệ thuật.
Mặc dù tên chung là Bắc Kinh, khoảng cách giữa các khu vực có thể khá xa. Ví dụ, Badaling nằm cách trung tâm khoảng 80 km về phía tây bắc, trong khi sân bay Đại Hưng cách trung tâm khoảng 40–50 km về phía nam. Vì vậy, khi lên kế hoạch tham quan, du khách nên kiểm tra địa điểm trước khi đặt vé và tính thời gian di chuyển.
Những địa danh nổi tiếng tại Bắc Kinh
Cấm thành là một trong những biểu tượng rõ nhất của Bắc Kinh. Công trình nằm ở trung tâm thành phố, được xây dựng từ năm 1406 đến năm 1420 và từng là nơi ở của hoàng đế nhà Minh cùng các vị sao chế nhà Thanh. Cấm thành có gần 1.000 tòa cung điện, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1987. Khách tham quan thường cần đặt lịch trước và mang giấy tờ tùy theo yêu cầu hiện hành.
Quảng trường Thiên An Môn nằm ngay phía nam Cấm thành, là không gian biểu tượng của đất nước. Khu vực này cũng thu hút nhiều du khách muốn tìm hiểu về lịch sử, kiến trúc và đời sống chính trị hiện đại của Trung Quốc. Để vào một số khu vực hoặc tham giao hoạt động nhất định, du khách có thể phải đăng ký và kiểm tra bảo mật.
Đền Thiên Đầu được xây dựng để hoàng đế nhà Minh thi tế trời đất và cầu mùa màng bình an. Công trình nổi tiếng với Điện Phụng Tiền có mái xanh ba phủ tròn. Đây là một trong những di sản kiến trúc tiêu biểu nhất của Bắc Kinh.
Diện Thái Hòa là cung điển với hồ nước, vườn cảnh, hành lang dài và những cảnh tượng được nhiều thư pháp sư yêu thích. Công trình phần lớn được hình thành dưới thời nhà Thanh và chịu ảnh hưởng rõ rệt của lối kiến trúc cung đình.
Đại Quan Thành nằm ở khu Triêu Dương, là khu công nghiệp và sáng tạo nổi tiếng với các tòa nhà cũ được cải tạo, phòng tranh, cửa hàng, quán cà phê và trung tâm nghệ thuật. Khu này từng là khu công nghiệp thành phố và hiện đang trở thành nơi thu hút giới trẻ, nghệ sĩ và doanh nghiệp.
Trường Văn Bắc Kinh là một khu phố văn hóa nằm giữa các đường hẹp và ngõ hẻm truyền thống. Nơi đây du khách có thể thưởng thức nhiều loại ẩm thực, mua quà lưu niệm và quan sát đời sống hàng ngày. Khu hướng về phía đông của trường cũng gần Đấu Hà Trung, một trong những khu chợ bán đồ cổ và đồ ăn nổi tiếng của thành phố.
Ngoài trung tâm, Vạn Lợi là khu mua sắm quen thuộc với nhiều cửa hàng, chuỗi quán ăn và trung tâm thương mại. Hồi Hải phù hợp để dạo bộ buổi tối, ăn uống và tìm hiểu không gian nghệ thuật. Trung nghĩa là khu ăn uống sinh hoạt nổi tiếng, nơi du khách có thể nếm thử món ăn bản địa. Trong khi đó, Đại Oai Bắc Kinh là khu sáng tạo, thiết kế và khởi nghiệp mới với nhiều quán cà phê, tiệm bánh, gallery và văn phòng.
Vì sao Bồng thành Bạch Hổ không nằm trong trung tâm Bắc Kinh?
Nhiều du khách liên tưởng Bồng thành Bạch Hổ nằm ngay trung tâm Bắc Kinh, nhưng thực tế di tích này cách trung tâm khoảng 80 km về phía tây bắc. Đây là một đoạn Bồng thành nổi tiếng, thuộc huyện Diễn Khánh.
Bồng thành có thể được xây dựng từ rất lâu trước khi Bắc Kinh trở thành kinh đô chính thức của nhà Minh. Vì vậy, di tích nằm ngoài khu vực Cấm thành hiện nay. Khi đến Bồng thành, du khách có thể đi tàu, xe buýt chất lượng cao, xe riêng hoặc tham gia tour. Đây là địa điểm phổ biến nhất để khám phá Bồng thành vì đường vào thuận tiện, thị trấn Diễn Khánh có nhiều nhà hàng và lối vui chơi công cộng phù hợp cho gia đình.
Di chuyển đến Bắc Kinh như thế nào?
Có thể bạn quan tâm: Quán Ăn Tối Ở Ninh Bình: Những Trải Nghiệm Đáng Nhớ Giữa Thiên Nhiên
Bắc Kinh có hai sân bay quốc tế lớn là sân bay Quốc tế Bắc Kinh với mã IATA PEK và sân bay Đại Hưng với mã IATA PKX. Hai sân bay phục vụ các tuyến và đối tượng khác nhau, nên hành khách phải kiểm tra kỹ tên sân bay trên vé. Sân bay Quốc tế Bắc Kinh gần trung tâm hơn, trong khi sân bay Đại Hưng lớn và hiện đại, nằm phía nam thành phình.
Ngoài đường bay, Bắc Kinh có hệ thống tàu hỏa cao tốc và tàu thường phục vụ các thành phố như Thiên Tân, Từ Châu, Thạch Gia Trang, Càn Trành, Trinh Uyên và nhiều điểm đến miền Bắc. Bắc Kinh cũng có các nhà ga lớn như ga Bắc Kinh Nam, ga Bắc Kinh Tây và ga Bắc Kinh Bắc. Việc chọn ga có ảnh hưởng lớn đến thời gian di chuyển, đặc biệt khi phương tiện đến từ phía nam hoặc phía tây.
Bên trong thành phố, tàu điện ngầm Bắc Kinh có mạng lưới rộng và thường là phương tiện hiệu quả để đi giữa các khu vực lớn. Nhiều tuyến được trang trí riêng theo chủ đề, tạo nét đặc trưng cho thành phố. Ngoài ra, du khách có thể sử dụng taxi, xe gọi qua ứng dụng hoặc xe điện ngầm kết hợp với tàu điện ngầm.
Đi lại trong Bắc Kinh thường dễ, nhưng giờ cao điểm vào sáng hoặc buổi tối có thể xảy ra ùn tắc. Đối với các điểm đến như Cấm thành, Quảng trường Thiên An Môn, ga tàu hoặc khu ngoại giao Triêu Dương, nên dành thêm thời gian di chuyển và đến sớm để kiểm tra an ninh. Dịp Trung thu, Quốc tế lao động, Ngọ Quy và kỳ thi đầu năm cũng có thể khiến khách sạn và phương tiện trở nên khan hiếm hơn.
Du khách nên đi Bắc Kinh vào thời điểm nào?
Mùa xuân và mùa thu là hai thời điểm thích hợp nhất để tham quan Bắc Kinh. Khoảng cuối tháng Tư và tháng Năm, thời tiết ấm dần, cây cỏ nở hoa và nhiều khu vườn rất đẹp. Mùa thu, tháng Chín và tháng Mười, có khí hậu mát mẻ, trời xanh và tầm nhìn thường tốt hơn.
Mùa hè Bắc Kinh có thể khá nóng, độ ẩm cao và xảy ra mưa bão. Tuy nhiên, du khách vẫn có thể tham quan trong kỳ nghỉ hè của trường học Trung Quốc. Mùa đông thường lạnh, khô và ban đêm nhiệt độ có thể xuống thấp. Nếu không quen với thời tiết rét, du khách nên chuẩn bị áo khoác dày, khăn, mũ và các vật dụng giữ ấm.
Chất lượng không khí ở Bắc Kinh đã được cải thiện đáng kể so với một số năm trước, nhưng mức ô nhiễm vẫn thay đổi theo thời tiết, gió và mật độ xe cộ. Du khách nên kiểm tra chỉ số chất lượng không khí trước khi ra ngoài, đặc biệt khi có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh hô hấp. Trong những ngày ô nhiễm cao, nên hạn chế thời gian hoạt động ngoài trời và làm theo hướng dẫn của chính quyền địa phương.
Một số kinh nghiệm thực tế khi đến Bắc Kinh
Bắc Kinh sử dụng đơn vị tiền tệ tân quán nhân dân, gọi tắt là tân quán, và múi giờ chung là UTC+8, tức múi giờ sớm hơn Việt Nam một giờ. Nhiều khách sạn, trung tâm mua sắm, nhà hàng và cơ sở giao thông chấp nhận thanh toán bằng Alipay, WeChat Pay hoặc thẻ quốc tế, nhưng khả năng sử dụng tùy thuộc từng nơi. Du khách nên chuẩn bị một phương thức thanh toán dự phòng.
Tiếng Quan chính là ngôn ngữ chính thức, nhưng các điểm du lịch lớn, khách sạn và cửa hàng thường có thông tin bằng tiếng Anh. Ở những khu như Triêu Dương hoặc Đại Oai Bắc Kinh, tiếng Anh khá phổ biến. Du khách nên tải sẵn ứng dụng dịch thuật, lưu địa chỉ bằng tiếng Trung và tạo tài khoản thanh toán trước chuyến đi nếu không muốn gặp khó khăn khi mua vé hoặc đặt lịch.
Khi tham quan các địa điểm lịch sử, nên tìm hiểu quy tắc bảo mật, quy định đăng ký và thời gian mở cửa trước khi đến. Chính sách cấp vé hoặc yêu cầu xuất trình giấy tờ có thể thay đổi, vì vậy thông tin trên website chính thức hoặc nguồn cập nhật đáng tin cậy luôn là lựa chọn tốt nhất. Việc chụp ảnh người dân, công an, quân đội hoặc trong một số khu vực hạn chế cũng cần sự cân nhắc.
Bắc Kinh có nhiều món ăn đặc trưng như thịt nướng, mì Bắc Kinh, bánh bục, giò quay, súp gà và các món ăn theo mùa. Du khách nên thử món ăn ở những quán được người bản địa đánh giá cao, đồng thời chú ý lựa chọn cơ sở có dấu hiệu vệ sinh tốt. Nếu bị dị ứng hoặc không chịu ăn thịt, nên thông báo rõ trước khi gọi món.
Gợi ý lộ trình tham quan trong ba ngày
Với ba ngày ở Bắc Kinh, du khách có thể bố trí ngày đầu tiên tham quan Cấm thành, Quảng trường Thiên An Môn, phố Đấu Hà Trung và khu hồi Hải. Ngày thứ hai dành cho Bồng thành Bạch Hổ hoặc một điểm Bồng thành khác. Ngày cuối có thể ghé Đền Thiên Đầu, Diện Thái Hòa hoặc khu Olympic Quốc gia tùy theo sở thích.
Nếu chỉ có một ngày, nên ưu tiên Cấm thành và khu trung tâm lịch sử. Nếu muốn hiểu về đời sống đương đại, du khách có thể dành phần lớn thời gian cho Đại Quan Thành, Trường Văn Bắc Kinh, Đại Oai Bắc Kinh, Tam Lý Đôn hoặc khu Triêu Dương. Đi Bồng thành trong cùng ngày thường không thuận tiện, bởi khoảng cách và thời gian di chuyển khá dài.
Câu hỏi thường gặp về thủ đô Trung Quốc
Thành đô Trung Quốc ở đâu?
Thành đô hiện nay của Trung Quốc là Bắc Kinh, nằm ở miền Bắc của đất nước, trên bình nguyên Hoa Bắc, gần Thiên Tân và vịnh Bộ Hải.
Bắc Kinh có phải là Thượng Hải không?
Không. Thượng Hải là trung tâm tài chính và thương mại lớn nhất, nhưng Bắc Kinh mới là thủ đô và trung tâm chính trị. Hai thành phố này có chức năng, vị trí địa lý và đặc điểm du lịch rất khác nhau.
Tại sao Bắc Kinh còn được gọi là Bắc Đô?
Trong lịch sử, Bắc Kinh từng được gọi bằng nhiều tên như Nam Kinh, Trung Đô, Đại Đô, Bắc Đô và Bắc Bình. Tên Bắc Kinh được xem là phù hợp với chức năng thủ đô và vị trí phía bắc. “Bắc” có nghĩa là phương Bắc, còn “kinh” có thể được hiểu là kinh đô hoặc trung tâm quan trọng.
Bắc Kinh được viết như thế nào?
Tên tiếng Trung của thành phố là 北京, phiên âm là Běijīng. Tên “Bắc Kinh” là cách phiên âm tiếng Việt, còn “Peking” là cách phiên âm cổ được một số tài liệu phương Tây sử dụng trước đây.
Trung Quốc có nhiều thủ đô không?
Trong lịch sử, Trung Quốc từng có nhiều kinh đô như Trung Quốc, Nam Kinh, Bắc Kinh, Lạc Dương, Thành Đô và Hiến Kinh. Tuy nhiên, thủ đô hiện nay duy nhất của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa là Bắc Kinh.
Kết luận
Bắc Kinh là một thành phố vừa mang tầm quan trọng quốc gia vừa có đời sống đô thị sôi động. Khu vực Cấm thành và các công trình cung đình giúp du khách khám phá lịch sử hàng nghìn năm, trong khi Triêu Dương, Đại Quan Thành, Đại Oai Bắc Kinh và các khu trung tâm thể hiện nền kinh tế hiện đại. Bắc Kinh cũng là điểm đến của nhiều lựa chọn ẩm thực, mua sắm và văn hóa đa dạng.
Vì vậy, câu trả lời đơn giản nhất cho câu hỏi “thành đô Trung Quốc ở đâu” chính là Bắc Kinh. Thành phố nằm ở miền Bắc, gần Thiên Tân và bờ biển Bộ Hải, đồng thời là trung tâm chính trị và quản lý quan trọng nhất của Trung Quốc. Khi đến thành phố, du khách nên kết hợp tham quan các di sản lịch sử với trải nghiệm đời sống hiện đại, đồng thời chuẩn bị kỹ lịch trình, thủ tục nhập cảnh, phương tiện thanh toán và thông tin vé vào các điểm đến phổ biến để có chuyến đi thuận lợi, an toàn.