Thủ đô Ấn Độ hiện nay là New Delhi, nằm ở phía bắc Ấn Độ, trên cả hai bờ sông Yamuna. Đây là trung tâm chính trị quan trọng nhất của quốc gia, nơi đặt trụ sở của Quốc hội, Chính phủ, Tòa án Tối cao và nhiều cơ quan quốc gia trọng yếu. Tuy nhiên, “thủ đô Ấn Độ” trong câu trả lời thông thường chính là New Delhi, trong khi Delhi là tên của vùng đô thị lớn bao quanh toàn bộ khu vực trung tâm.
Có thể bạn quan tâm: Trung Tâm Thương Mại Saigon Centre: Điểm Đến Mua Sắm Và Khám Phá Giữa Lõi Sài Gòn
New Delhi hay Delhi: hai tên gần nhưng không hoàn toàn giống nhau
Nhiều người nhầm rằng thủ đô Ấn Độ tên Delhi. Thực tế, Delhi là một thành phố và một vùng lịch sử rộng lớn, còn New Delhi là khu trung tâm được xây dựng theo quy hoạch hiện đại, đóng vai trò là trung tâm hành chính của cả nước. New Delhi nằm bên trong địa giới hành chính của Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia Delhi, hay National Capital Territory of Delhi — gọi tắt là NCT Delhi.
Nếu ai đó hỏi “thủ đô Ấn Độ ở đâu”, câu trả lời ngắn gọn là: thủ đô Ấn Độ nằm ở New Delhi, thuộc vùng Delhi, phía bắc Ấn Độ, dọc theo sông Yamuna. New Delhi cách biển Ả Rập khoảng 1.000 km về phía đông và cách thành phố Agra khoảng 200 km về phía tây nam. Thủ đô nằm trong một vùng đồng bằng rộng, với khí hậu tương đối khắc nghiệt: mùa hè có thể rất nóng vào giữa năm, còn mùa đông lạnh, đôi khi xuất hiện sương mùi và không khí đặc biệt ô nhiễm.
Có thể bạn quan tâm: Cách Đổi Tiền Trung Quốc Ra Tiền Việt Nam: Hướng Dẫn Chi Tiết, An Toàn Và Tiết Kiệm
Vì sao New Delhi trở thành thủ đô của Ấn Độ?
Trước khi New Delhi được chọn làm thủ đô, Ấn Độ từng có nhiều đô thành phố chính trị ở các thời kỳ khác nhau. Trong thời kỳ Anh cai trị, Calcutta — nay là Kolkata — từng là thủ đô. Sau đó, chính quyền thuộc địa chuyển trung tâm quyền lực lần lượt sang Bombay — nay là Mumbai — rồi đến Madras — nay là Chennai — và Allahabad — nay là Prayagraj — trước khi quyết định xây dựng một thủ đô mới.
Năm 1911, Chính phủ Anh tại Ấn Độ thông báo rằng thủ đô sẽ được chuyển từ Calcutta về một địa điểm mới ở phía bắc. Quyết định này chịu ảnh hưởng lớn từ kiến trúc sư người Anh Edwin Lutyens, người đề xuất bố trí và thiết kế khu trung tâm của thủ đô. Kiến trúc sư người Ấn Độ Herbert Baker cũng tham gia quá trình xây dựng.
Đến năm 1931, New Delhi chính thức trở thành thủ đô của Ấn Độ thuộc địa. Sau khi Ấn Độ giành độc lập năm 1947, New Delhi tiếp tục giữ vai trò thủ đô của quốc gia độc lập. Sự chuyển đổi này gắn với tinh thần của Đại hội Thành phố New Delhi, nơi các lãnh tục quan trọng của phong trào độc lập đã từng tụ họp.
Có thể bạn quan tâm: Phi Long Thần Tốc: Khám Phá Thế Giới Tu Luyện, Chiến Đấu Và Chinh Phục Võ Đài
Những địa điểm chính trong lòng New Delhi
Một trong những nét đặc trưng nổi bật của New Delhi là khu trung tâm được bố trí theo trục quốc gia, trên đó nhiều công trình kiến trúc lớn nằm đối xứng với nhau. Con Đười Rajpath, trước đây gọi là Kingsway, kéo dài từ phía Nam tới khu vực India Gate. Đây là con đường lịch sử và chính trị quan trọng, thường được dùng để tổ chức diễu hành, lễ hội và các sự kiện quốc gia.
Ở phía bắc con đường là India Gate, cổng tưởng niệm bằng đá vĩnh cửu được xây dựng để tưởng niệm những binh sĩ đã hy sinh trong các cuộc chiến. Công trình này là biểu tượng phổ biến của Ấn Độ và thu hút rất nhiều khách du lịch. Gần India Gate còn có Vườn Ấn Độ, một khu công viên lớn từng là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa và chính trị.
Tòa nhà Quốc hội nằm ở vị trí trung tâm và là nơi Quốc hội Ấn Độ họp. Công trình được xây theo lối kiến trúc kết hợp truyền thống Ấn Độ với phong cách châu Âu, với hình dáng mái vòm rộng, các cột đá lớn và khuôn cửa tạo ấn tượng. Bên trong tòa nhà có các phiếu bầu, phòng họp, thư viện và trung tâm nghiên cứu. Quốc hội Ấn Độ gồm hai viện chính: Hội đồng Quốc gia và Hội đồng Liên bang.
Trong khuôn viên Quốc hội, Ngôi đền Bharat — hay Ram Mandir — là một trong những ngôi đền Hindu quan trọng nhất của thủ đô. Ngôi đền được xây dựng lại nhiều lần qua các thời kỳ và hiện là điểm đến tâm linh nổi bật của người dân New Delhi. Gần đó là Nhà thờ Bảo Độc và Nhà thờ St. James, những công trình có tính chất lịch sử và kiến trúc riêng.
Có thể bạn quan tâm: Tiệm Cà Phê Cối Xay Gió: Một Khoảng Lặng Giữa Nhịp Sống Hối Hả
Ngay cạnh Quốc hội là Phủ Chủ tướng, nơi làm việc của Thủ tướng Chính phủ Ấn Độ. Khu phức hợp chính phủ còn có Bộ các ngành, Bộ Ngoại giao, Bộ Tài chính, Bộ Nội vụ và nhiều cơ quan quan trọng khác. Hoạt động hành chính của chính phủ trung ương tập trung chủ yếu ở khu vực này.
Rashtrapati Bhavan, tức Phủ Tổng thống, nằm ở vị trí đặc biệt trong khu trung tâm và là nơi Tổng thống Ấn Độ làm việc cùng các quan chức. Đây từng là Điện Buckingham của Ấn Độ thuộc địa. Công trình có diện tích rất lớn, được bảo vệ nghiêm ngặt và chỉ mở ra cho công chúng trong những dịp nhất định. Từng năm, vào tháng Hai, lễ chuyển giao quân nhân được tổ chức tại đây. Đặc biệt, sau năm 2022, lễ chuyển giao còn thu hút sự chú ý khi Tổng thống Droupadi Murmu thực hiện nghi lễ trong không gian mở, tạo nên một mốc lịch sử đáng nhớ.
Hai tòa nhà lớn đối diện nhau là Bắc Bộ và Nam Bộ, nơi làm việc của Bộ Tài chính cùng Bộ Nội vụ. Hai tòa nhà này là biểu tượng kiến trúc của New Delhi với những cổng vòm hùng vĩ, khuôn viên rộng và lối trang trí theo phong cách truyền thống Ấn Độ.
New Delhi có phải trung tâm văn hóa và giáo dục không?
Có. Ngoài vai trò chính trị, New Delhi còn là một trung tâm quan trọng về văn hóa, giáo dục, khoa học và kinh doanh. Thành phố có nhiều trường đại học danh tiếng như Đại học Delhi, Jawaharlal Nehru University, Jamia Millia Islamia và Indian Institute of Technology Delhi. Đây cũng là nơi có nhiều viện bảo tàng, thư viện, phòng tranh nghệ thuật và trung tâm nghiên cứu.
Delhi có ẩm thực đa dạng, kết hợp nhiều nền văn hóa. Du khách có thể tìm thấy các món như biryani, chaat, dosa, paneer curry, tandoori chicken và nhiều món ăn chay theo phong cách Ấn Độ. Ngoài ra, khu phố cổ của Delhi còn có món paratha với nhiều loại nhân, món chole bhature và các món ngon đường phố đặc trưng.
Khi đến New Delhi, du khách nên lưu ý rằng thành phố này sử dụng nhiều loại phương tiện giao thông. Metro là phương tiện thuận tiện để di chuyển giữa các khu hành chính, khu du lịch và các địa điểm tôn tưởng. Mô tô ba bánh, ô tô, xe buýt và xe lưu trữ hành lý cũng rất phổ biến. Giao thông thường bị ùn tắc trong giờ cao điểm, đặc biệt vào buổi sáng và buổi chiều. Khí hậu mùa hè cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, vì vậy du khách nên uống nhiều nước và tránh ra ngoài vào khoảng 11 giờ đến 16 giờ nếu không cần thiết.
Một điểm đến giàu lịch sử
New Delhi không chỉ là nơi tập trung quyền lực hiện đại mà còn gắn liền với lịch sử lâu dài của Ấn Độ. Trong khu vực thành phố có nhiều di tích cổ như Qutb Minar, Lăng mộ Humayun, Mehrauli Archaeological Park và các thành quách cổ. Qutb Minar được xây dựng từ đầu thế kỷ 12 và là một trong những tháp đá nổi tiếng nhất của Ấn Độ. Lăng mộ Humayun, do người vợ của Mughal Humayun là Bega Begum xây dựng, là một công trình kiến trúc Mughal tinh hoa và cũng là nơi an nghỉ của một vị vua nổi tiếng.
Lịch sử của New Delhi còn gắn với nhiều nhân vật quan trọng trong phong trào độc lập Ấn Độ. Những di tích liên quan đến Mahatma Gandhi, Jawaharlal Nehru và các lãnh tục cách mạng khác giúp nơi đây trở thành biểu tượng của lịch sử dân tộc. Bên cạnh các khu hành chính hiện đại, Delhi vẫn có những khu phố cổ, chợ truyền thống và những góc phố mang đậm bản sắc văn hóa.
Kết luận
Vậy thủ đô Ấn Độ ở đâu? Câu trả lời chính xác là New Delhi, nằm ở vùng trung tâm phía bắc Ấn Độ, dọc theo sông Yamuna, thuộc Lãnh thổ Thủ đô Quốc gia Delhi. New Delhi là trung tâm chính trị, nơi tập trung các cơ quan đầu não của quốc gia, đồng thời là điểm đếm của nhiều công trình lịch sử, văn hóa và kiến trúc nổi tiếng. Nếu nói đến thủ đô của Ấn Độ, người ta thường gọi tên New Delhi; còn khi nói đến toàn bộ vùng đô thị và các địa điểm lịch sử xung quanh, tên Delhi thường được sử dụng nhiều hơn.